57. Δεν στενοχωριέμαι πια για την ασθένειά μου

Της Μενγκ Φαν, Κίνα

Τον Δεκέμβριο του 2022, έπαθα νευραλγία τριδύμου. Μετά την εγχείρηση, η δεξιά μεριά του κεφαλιού μου ήταν ακόμα μουδιασμένη, ενώ συχνά ζαλιζόμουν και ένιωθα δυσφορία. Κάποιες φορές, όταν περπατούσα, ένιωθα σαν μεθυσμένη, και ζαλιζόμουν τόσο πολύ που με δυσκολία στεκόμουν όρθια. Οι γιατροί είπαν ότι αυτό συνέβαινε επειδή ο εγκέφαλος δεν αιματωνόταν επαρκώς. Μου διέγνωσαν, επίσης, ήπια εγκεφαλική αθηροσκλήρωση, και είπαν ότι δεν έπρεπε να καταπονούμαι υπερβολικά ούτε να πηγαίνω αργά για ύπνο. Όταν το άκουσα αυτό, σκέφτηκα μέσα μου: «Και οι δύο γειτόνισσές μου έπαθαν εγκεφαλική αιμορραγία λόγω σκλήρυνσης των εγκεφαλικών αγγείων, έπεσαν σε άγρυπνο κώμα και μετά από λίγο πέθαναν. Τι θα γίνει αν μια μέρα ζαλιστώ και πέσω κατά λάθος, σπάσω κάποιο εγκεφαλικό αγγείο και πέσω σε άγρυπνο κώμα;» Σκέφτηκα και την καρδιοπάθειά μου, και θεώρησα ότι δεν έπρεπε να δουλέψω υπερβολικά στο μέλλον. Στο κάτω-κάτω, αν κατέρρεα απ’ την υπερβολική καταπόνηση και δεν μπορούσα να κάνω τα καθήκοντά μου, αυτό δεν θα εμπόδιζε την ανάπτυξή μου στη ζωή; Και τότε, πώς θα σωζόμουν; Άρχισα, λοιπόν, να ασκούμαι καθημερινά, με την ελπίδα να αναρρώσω το συντομότερο δυνατό. Ως τον Απρίλιο του 2023, είχα αναρρώσει κάπως, κι έτσι προσφέρθηκα να αναλάβω κάποια γενικά καθήκοντα της εκκλησίας. Οι αδελφές με τις οποίες συνεργαζόμουν με νοιάζονταν πολύ και μου έδιναν μόνο ελαφριές κι απλές εργασίες. Ήμουν πολύ χαρούμενη. Θεωρούσα τέλειο το καθήκον μου. Δεν θα ανησυχούσα καν ούτε θα καταπονούμουν. Αυτό το καθήκον δεν θα καθυστερούσε την επιδίωξή μου για τη σωτηρία.

Τον Μάιο του 2023, ο διάκονος γενικών καθηκόντων κι οι αδελφές με τις οποίες συνεργαζόμουν αδυνατούσαν να συνεχίσουν τα καθήκοντά τους για λόγους ασφαλείας και, ξαφνικά, όλες οι ευθύνες τους έπεσαν πάνω σ’ εμένα. Αντιστάθηκα λίγο, και σκέφτηκα: «Ακόμα δεν έχω αναρρώσει πλήρως, και υπάρχει τόσο πολύ έργο. Τι θα γίνει αν η ασθένειά μου παρουσιάσει έξαρση, αν ζαλιστώ και πέσω στον δρόμο;» Συνειδητοποίησα ότι η εκκλησία δεν μπορούσε να βρει κανένα άλλο κατάλληλο άτομο για το έργο των γενικών καθηκόντων και ότι μόνο εγώ ήμουν εξοικειωμένη με το έργο, οπότε δεν μπορούσα να αρνηθώ. Νόμιζα πως, αν συνεργαζόμουν ενεργά για να στηρίξω το εκκλησιαστικό έργο, ο Θεός θα με προστάτευε. Έτσι, υποτάχθηκα. Έπρεπε να χειριστώ μεγάλο όγκο τέτοιου έργου, και ήμουν κάθε μέρα απασχολημένη. Λίγο αργότερα, οι ζαλάδες μου επιδεινώθηκαν και, μερικές φορές, μετά τη σωματική εργασία της ημέρας, το βράδυ τα άκρα μου δεν ανταποκρίνονταν σωστά. Επιπλέον, με ενοχλούσε η δισκοκήλη μου και με πονούσε η μέση μου. Σκέφτηκα μέσα μου: «Αν συνεχίσω να καταπονούμαι έτσι, θα καταλήξω άραγε κατάκοιτη και σε άγρυπνο κώμα σαν τις γειτόνισσές μου; Μπορεί να χάσω ακόμα και τη ζωή μου. Αν δεν μπορώ να κάνω ούτε καν απλά καθήκοντα, πώς θα σωθώ; Θεωρούσα πως, αν επωμιζόμουν ευθύνες, ο Θεός θα με προστάτευε, θα με πρόσεχε και θα με βοηθούσε να αναρρώσω γρήγορα. Τώρα, όμως, αντί να βελτιωθεί η κατάστασή μου, επιδεινώνεται. Φαίνεται ότι δεν πρέπει να ανησυχώ υπερβολικά για τα καθήκοντα, αλλά να θέσω ως προτεραιότητα την υγεία μου». Τότε ακόμα η εκκλησία δεν είχε επιλέξει διάκονο γενικών καθηκόντων και έπρεπε να γίνει επειγόντως διαχείριση κάποιων αντικειμένων. Εγώ, όμως, θεωρούσα πως η διαχείρισή τους θα απαιτούσε καταπόνηση και προσπάθεια, κι έτσι ήμουν απρόθυμη. Σκεφτόμουν: «Δεν είμαι καλά στην υγεία μου και δεν αξίζει τον κόπο, αν καταρρεύσω απ’ την εξάντληση. Σε κάθε περίπτωση, δεν είμαι ο διάκονος γενικών καθηκόντων, οπότε πρέπει να θέσω ως προτεραιότητα την υγεία μου». Συνεπώς, έλαβα υπόψη μόνο την υγεία μου και δεν χειρίστηκα αυτά τα αντικείμενα. Αργότερα, μόνο όταν η επικεφαλής επανήλθε στο θέμα και ρώτησε σχετικά, συνεργάστηκα με μερικούς αδελφούς και αδελφές για να τα χειριστώ. Στη συνέχεια, η επικεφαλής μού ζήτησε να αναλάβω προσωρινά την εκκλησιαστική ζωή κάποιων μελών του προσωπικού γενικών καθηκόντων. Σκέφτηκα μέσα μου: «Δεν τους πολυκαταλαβαίνω αυτούς τους ανθρώπους. Αν κάποιος βρίσκεται σε κακή κατάσταση, θα πρέπει να βρω σχετικές αλήθειες για να συναναστραφώ μαζί του και να προσφέρω μια λύση. Είμαι ήδη αρκετά εξαντλημένη απ’ τα καθήκοντά μου, οι ζαλάδες μου έχουν επιδεινωθεί τελευταία και πονάει η μέση μου. Στον ελεύθερο χρόνο μου, προτιμώ να αναπαυτώ. Δεν θα εξαντλούμουν ακόμα περισσότερο αν φιλοξενούσα συναθροίσεις γι’ αυτούς;» Έτσι, αρνήθηκα, λέγοντας πως δεν ήμουν επόπτρια. Αργότερα, έμαθα ότι μια αδελφή μεταξύ αυτών πάλευε με κάποια ασθένεια και βρισκόταν σε κακή πνευματική κατάσταση. Ένιωσα λίγες ενοχές. Είχα χρόνο, αλλά φοβόμουν μην καταπονηθώ και επιδεινώσω την κατάστασή μου. Δεν είχα διορθώσει την κατάστασή μου, κι έτσι, κάθε φορά που τα καθήκοντά μου με απασχολούσαν λίγο περισσότερο ή έκανα σωματική εργασία και κουραζόμουν ή ξεβολευόμουν, τότε ανησυχούσα και σκεφτόμουν: «Μήπως επιδεινώνεται πάλι η πάθησή μου; Κι αν μια μέρα πέσω απ’ το ποδήλατό μου και πεθάνω στον δρόμο;» Όσο πιο πολύ το σκεφτόμουν, τόσο περισσότερο φοβόμουν. Φοβόμουν μήπως επιδεινωνόταν η κατάστασή μου κι αυτό με εμπόδιζε να κάνω τα καθήκοντά μου ή, ακόμα χειρότερα, μήπως έχανα τη ζωή μου και την ευκαιρία μου να σωθώ. Έτσι, παρότρυνα συνεχώς την επικεφαλής να επιλέξει έναν διάκονο γενικών καθηκόντων το συντομότερο δυνατό. Έτσι, δεν θα χρειαζόταν να ανησυχώ και να καταπονούμαι. Προς έκπληξή μου, μια μέρα τον Αύγουστο του 2023, εκλέχθηκα διάκονος γενικών καθηκόντων. Ακούγοντας αυτά τα νέα, ένιωσα μεγάλη αντίσταση και σκέφτηκα: «Νόμιζα πως, όταν θα επιλεγόταν διάκονος γενικών καθηκόντων, θα μπορούσα να επιστρέψω στα ελαφριά και απλά καθήκοντα που έκανα πριν. Δεν περίμενα να κάνουν εμένα διάκονο γενικών καθηκόντων. Ο διάκονος αυτός πρέπει να παρακολουθεί όλα τα γενικά καθήκοντα στην εκκλησία και, κάποιες φορές, να κάνει ακόμα και σωματική εργασία. Αν βλάψω την υγεία μου ή χάσω ακόμα και τη ζωή μου, τότε πώς θα σωθώ; Αποκλείεται να κάνω αυτό το καθήκον». Βρήκα, λοιπόν, μια δικαιολογία, λέγοντας: «Το επίπεδό μου δεν επαρκεί για το καθήκον του διακόνου γενικών καθηκόντων». Η επικεφαλής συναναστράφηκε μαζί μου πάνω στην πρόθεση του Θεού και μου ζήτησε να αναζητήσω περισσότερο. Ένιωσα λίγες ενοχές και συνειδητοποίησα ότι οι αδελφοί και οι αδελφές με είχαν επιλέξει ως διάκονο με τη συναίνεση του Θεού. Δεν μπορούσα να αντισταθώ άλλο, κι έτσι προσευχήθηκα στον Θεό και το αποδέχθηκα προσωρινά.

Αργότερα, συνειδητοποίησα πως η μόνιμη προσήλωση στην ασθένειά μου έδειχνε ότι δεν κατανοούσα την κυριαρχία του Θεού, κι έτσι έψαξα τα λόγια του Θεού γι’ αυτό το θέμα. Μια μέρα, είδα ένα βίντεο βιωματικής μαρτυρίας. Περιείχε ένα χωρίο απ’ τα λόγια του Θεού που με βοήθησε πολύ. Ο Παντοδύναμος Θεός λέει: «Έπειτα υπάρχουν κι εκείνοι που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, έχουν αδύναμη κράση και έλλειψη ενέργειας, αρρωσταίνουν συχνά, είτε βαριά είτε ελαφριά, δεν μπορούν να κάνουν ούτε τα βασικά στην καθημερινότητά τους και δεν μπορούν να ζήσουν ή να ενεργούν σαν κανονικοί άνθρωποι. Τέτοιοι άνθρωποι νιώθουν συχνά άβολα και δεν αισθάνονται καλά ενώ εκτελούν τα καθήκοντά τους· κάποιοι είναι σωματικά αδύναμοι, άλλοι έχουν κάποια πραγματική ασθένεια, ενώ άλλοι πάσχουν από κάποιου είδους γνωστή ή δυνητική αρρώστια. Βυθίζονται συχνά σε αρνητικά συναισθήματα και νιώθουν αγωνία, άγχος και ανησυχία λόγω των πρακτικών σωματικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν. Γιατί νιώθουν αγωνία, άγχος και ανησυχία; Ανησυχούν για το εξής: “Μήπως η υγεία μου θα πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο αν συνεχίσω να εκτελώ έτσι το καθήκον μου, να δαπανώ έτσι τον εαυτό μου και να τρέχω δεξιά κι αριστερά για τον Θεό, με αποτέλεσμα να νιώθω μονίμως τόσο κουρασμένος; Όταν γίνω σαράντα ή πενήντα χρονών, θα είμαι καθηλωμένος στο κρεβάτι;” Ευσταθούν αυτές οι ανησυχίες; Αν ναι, προσφέρει κανείς έναν τρόπο να αντιμετωπιστεί αυτό το ζήτημα; Ποιος θα πάρει την ευθύνη γι’ αυτό; Ποιος θα λογοδοτήσει; Οι άνθρωποι που δεν είναι καλά στην υγεία τους και έχουν κακή φυσική κατάσταση, νιώθουν αγωνία, άγχος και ανησυχία για τέτοια πράγματα. Όσοι είναι χρόνια ασθενείς σκέφτονται συχνά το εξής: “Έχω την αποφασιστικότητα να εκτελέσω καλά το καθήκον μου. Έχω αυτήν τη χρόνια ασθένεια και ζητώ από τον Θεό να με προστατέψει. Αν έχω την προστασία Του, δεν χρειάζεται να φοβάμαι, αλλά αν εξαντληθώ καθώς εκτελώ τα καθήκοντά μου, μήπως επιδεινωθεί η υγεία μου; Και τι θα κάνω τότε; Αν χρειαστεί να μπω στο νοσοκομείο για να κάνω εγχείρηση, δεν θα έχω τα χρήματα να πληρώσω. Κι αν δεν δανειστώ λεφτά για να πληρώσω για τη θεραπεία μου, θα επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο η υγεία μου; Αν χειροτερέψει πολύ, θα πεθάνω; Μπορεί ένας τέτοιος θάνατος να θεωρηθεί φυσιολογικός; Αν όντως πεθάνω, θα θυμάται ο Θεός τα καθήκοντα που έχω εκτελέσει; Θα θεωρηθεί πως έχω κάνει καλές πράξεις; Θα καταφέρω να σωθώ;” Κάποιοι άνθρωποι γνωρίζουν πως είναι άρρωστοι, δηλαδή ξέρουν πως πάσχουν από κάποια χρόνια ασθένεια. Μπορεί, για παράδειγμα, να έχουν στομαχικές παθήσεις, πόνους στη μέση και στα πόδια, αρθρίτιδα, ρευματισμούς, δερματικές ή γυναικολογικές παθήσεις, ηπατική νόσο, υπέρταση, καρδιοπάθεια και ούτω καθεξής. Σκέφτονται, λοιπόν, το εξής: “Αν συνεχίσω να εκτελώ το καθήκον μου, θα πληρώσει ο οίκος του Θεού για τα φάρμακά μου; Αν επιδεινωθεί η κατάσταση της υγείας μου και αρχίσει να επηρεάζει την εκτέλεση του καθήκοντός μου, θα με γιατρέψει ο Θεός; Κάποιοι άλλοι έχουν γίνει καλά αφότου πίστεψαν στον Θεό. Θα γίνω κι εγώ καλά; Θα με γιατρέψει ο Θεός; Θα μου δείξει την ίδια καλοσύνη που δείχνει στους άλλους; Αν εκτελώ με αφοσίωση το καθήκον μου, ο Θεός κανονικά πρέπει να με θεραπεύσει. Τι θα κάνω, όμως, αν απλώς εύχομαι να με γιατρέψει, αλλά δεν το κάνει;” Όποτε τα σκέφτονται αυτά, τους πλημμυρίζει μεγάλο άγχος. Αν και ποτέ δεν σταματούν να εκτελούν το καθήκον τους και πάντα κάνουν αυτό που πρέπει, σκέφτονται συνεχώς την αρρώστια, την υγεία, το μέλλον και, φυσικά, τη ζωή και τον θάνατό τους. Τελικά, καταφεύγουν στον εξής ευσεβή πόθο: “Ο Θεός θα με γιατρέψει και θα με προστατέψει. Δεν θα με εγκαταλείψει ούτε θα κάτσει να με βλέπει να αρρωσταίνω χωρίς να κάνει τίποτα”. Αυτές οι σκέψεις είναι τελείως αβάσιμες, μια δική τους αντίληψη, θα λέγαμε. Οι άνθρωποι δεν θα καταφέρουν να επιλύσουν ποτέ τις πρακτικές τους δυσκολίες αν έχουν τέτοιες αντιλήψεις και φαντασιοκοπίες· μέσα στα μύχια της καρδιάς τους νιώθουν αμυδρά συναισθήματα αγωνίας, άγχους και ανησυχίας για την υγεία και τις αρρώστιες που τους ταλαιπωρούν. Δεν έχουν ιδέα ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για όλα αυτά, ούτε αν θα την αναλάβει κανείς τελικά» [«Ο Λόγος», τόμ. 6: «Σχετικά με την επιδίωξη της αλήθειας», Πώς να επιδιώκει κανείς την αλήθεια (3)]. Όταν σύγκρινα τον εαυτό μου με τα λόγια του Θεού, είδα ότι ήμουν ακριβώς το είδος ανθρώπου που περιγράφει ο Θεός. Μετά τη σωματική αδυναμία και τις τρομερές ζαλάδες που μου άφησε το χειρουργείο, αλλά κι από τότε που μου διέγνωσαν ανεπαρκή αιμάτωση του εγκεφάλου και ήπια εγκεφαλική αθηροσκλήρωση, ζούσα μονίμως μες στη στενοχώρια και το άγχος. Ανησυχούσα διαρκώς μήπως επιδεινωθεί η κατάστασή μου και μείνω παράλυτη, κατάκοιτη και ανίκανη να κάνω τα καθήκοντά μου, πράγμα που σήμαινε ότι θα έχανα την ευκαιρία να σωθώ. Ιδιαίτερα μόλις ανέλαβα καθήκοντα στις εκκλησιαστικές υποθέσεις, η πάθησή μου επιδεινώθηκε αντί να βελτιωθεί. Ανησυχούσα μήπως η καταπόνηση στα καθήκοντά μου είχε ως αποτέλεσμα μια μέρα να καταρρεύσω και να πέσω σε άγρυπνο κώμα, κι έτσι δεν ήμουν διατεθειμένη να κάνω εργασίες που απαιτούσαν προσπάθεια και προσοχή. Ήθελα μόνο να διατηρήσω τις δυνάμεις μου και να ξεκουράζομαι παραπάνω. Δεν ήθελα καν να χειριστώ τα εκκλησιαστικά αντικείμενα, ενώ δεν ήμουν καν διατεθειμένη να φιλοξενήσω συναθροίσεις για τους αδελφούς και τις αδελφές από φόβο μήπως εξαντληθώ. Συνεπώς, δεν κατάφερα να διορθώσω εγκαίρως την κατάσταση μιας αδελφής και καθυστέρησα τη ζωή-είσοδό της. Στο καθήκον μου, σκεφτόμουν διαρκώς το σώμα μου και ήθελα να καταβάλω όσο το δυνατόν λιγότερη προσπάθεια για να προστατεύσω την υγεία μου. Δεν είχα κανένα αίσθημα φορτίου απέναντι στο καθήκον μου. Όταν επιλέχθηκα ως διάκονος γενικών καθηκόντων, ανησυχούσα περισσότερο μήπως αγχωνόμουν σε βαθμό που να πάθω κόπωση και να αρρωστήσω, με αποτέλεσμα να χάσω την ευκαιρία να σωθώ, κι έτσι αντιστεκόμουν. Έφτασα ακόμα και στο σημείο να εξαπατήσω, όταν ισχυρίστηκα ότι δεν είχα τα προσόντα γι’ αυτό το καθήκον λόγω του χαμηλού μου επιπέδου. Στην πραγματικότητα, είναι στα χέρια του Θεού αν επιδεινωθεί ή όχι η πάθησή μου και αν θα πεθάνω ή όχι. Εγώ, όμως, ζούσα μες στο άγχος και τη στενοχώρια, και προσπαθούσα να προστατεύσω το σώμα μου βασιζόμενη στις δικές μου μεθόδους. Δεν εμπιστευόμουν την κυριαρχία του Θεού και ενεργούσα σαν δύσπιστη. Όταν το συνειδητοποίησα, προθυμοποιήθηκα να εμπιστευτώ την πάθησή μου στα χέρια του Θεού και να αναζητήσω την αλήθεια για να απαλλαγώ απ’ τα ζητήματά μου.

Στη συνέχεια, διάβασα ένα χωρίο απ’ τα λόγια του Θεού: «Όταν ο Θεός κανονίζει να αρρωστήσει κάποιος, είτε σοβαρά είτε ελαφριά, σκοπός Του δεν είναι να σε κάνει να κατανοήσεις τις λεπτομέρειες της αρρώστιας σου, το κακό που σου κάνει, την ταλαιπωρία και τις δυσκολίες που σου προξενεί και τα μυριάδες συναισθήματα που σε κάνει να νιώσεις. Σκοπός Του δεν είναι να κατανοήσεις την ασθένεια επειδή αρρώστησες, αλλά να πάρεις μαθήματα από την ασθένεια, να μάθεις πώς να κατανοείς τις προθέσεις του Θεού, να γνωρίσεις τις διεφθαρμένες διαθέσεις που αποκαλύπτεις και τις λανθασμένες στάσεις που υιοθετείς απέναντι στον Θεό όταν είσαι άρρωστος και να μάθεις πώς να υποτάσσεσαι στην κυριαρχία και τις διευθετήσεις Του, ώστε να υποταχθείς αληθινά σ’ Αυτόν και να μείνεις ακλόνητος στη μαρτυρία σου. Αυτό είναι πολύ βασικό. Μέσω της αρρώστιας, ο Θεός θέλει να σε σώσει και να σε εξαγνίσει. Από τι θέλει να σε εξαγνίσει; Από όλες τις εξωφρενικές επιθυμίες και απαιτήσεις που έχεις απ’ Αυτόν, καθώς και από τους διάφορους υπολογισμούς, τις κρίσεις και τα σχέδια που κάνεις ώστε να επιβιώσεις και να συνεχίσεις να ζεις πάση θυσία. Ο Θεός δεν σου ζητά να κάνεις σχέδια και να κρίνεις ούτε σου επιτρέπει να έχεις εξωφρενικές επιθυμίες απ’ Αυτόν. Απαιτεί μόνο να υποτάσσεσαι σ’ Αυτόν και, καθώς κάνεις πράξη και βιώνεις την υποταγή, να γνωρίσεις τις προσωπικές σου επιθυμίες και τη στάση που έχεις απέναντι στις αρρώστιες και τις σωματικές παθήσεις που σου δίνει. Όταν γνωρίσεις αυτά τα πράγματα, τότε μπορείς να κατανοήσεις πόσο ωφέλιμες είναι για σένα οι συνθήκες της ασθένειας που διαμόρφωσε για σένα ο Θεός ή οι σωματικές παθήσεις που σου έδωσε. Μπορείς να κατανοήσεις πόσο ωφέλιμες είναι για την αλλαγή της διάθεσής σου, για την επίτευξη της σωτηρίας σου και για τη ζωή-είσοδό σου. Γι’ αυτό και, όταν σε βρει κάποια αρρώστια, δεν πρέπει να αναρωτιέσαι συνεχώς πώς μπορείς να γλιτώσεις απ’ αυτήν, να την αποφύγεις ή να την απορρίψεις» [«Ο Λόγος», τόμ. 6: «Σχετικά με την επιδίωξη της αλήθειας», Πώς να επιδιώκει κανείς την αλήθεια (3)]. Ο Θεός λέει ότι η ασθένεια δεν μας βρίσκει ώστε να συνεχίσουμε να ζούμε μες στο άγχος και τη στενοχώρια ή ώστε να μας κάνει να την αποφύγουμε, αλλά για να μας δώσει τη δυνατότητα να πάρουμε μαθήματα απ’ αυτή, να γνωρίσουμε τη διαφθορά, τις νοθείες και τις λανθασμένες προθέσεις που αποκαλύπτουμε όταν χτυπάει η ασθένεια, και να μπορέσουμε έτσι να υποταχθούμε στις ενορχηστρώσεις και τις διευθετήσεις του Θεού. Κάνοντας αυτοκριτική, είδα ότι, όταν αρρώστησα, ανησυχούσα μονίμως μήπως η εκτέλεση των καθηκόντων μου και η καταπόνηση με άφηναν παράλυτη και κατάκοιτη, και τότε δεν θα μπορούσα να κάνω ούτε απλά καθήκοντα, χάνοντας έτσι την ευκαιρία μου για σωτηρία. Στη συνέχεια, όταν έκανα τα καθήκοντά μου, προσπαθούσα πάντα να καταβάλω την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια και, ακόμα κι όταν επιλέχθηκα ως διάκονος γενικών καθηκόντων, προσπάθησα με απάτη να το αποφύγω. Προβληματιζόμουν διαρκώς για την υγεία μου, ανησυχούσα για τις προοπτικές και τα μονοπάτια μου στο μέλλον, κι ούτε μία σκέψη για το εκκλησιαστικό έργο. Ήμουν εντελώς εγωίστρια και ποταπή! Αν δεν ήταν αυτή η ασθένεια, η επαναστατικότητα και η διαφθορά μέσα μου δεν θα είχαν αποκαλυφθεί, ούτε φυσικά θα είχαν καθαρθεί και μεταμορφωθεί. Έπρεπε να υποταχθώ στις ενορχηστρώσεις και τις διευθετήσεις του Θεού, και να αναζητήσω την αλήθεια για να πάρω ένα μάθημα.

Αργότερα, διάβασα αυτό το χωρίο απ’ τα λόγια του Θεού: «Ποια είναι η αξία της ζωής ενός ανθρώπου; Μήπως το να ενδίδει σε σαρκικές απολαύσεις, όπως το φαγητό, το ποτό και η διασκέδαση; (Όχι, δεν είναι αυτή.) Τότε, ποια είναι; Πείτε Μου τι σκέφτεστε. (Το να εκπληρώνει το καθήκον ενός δημιουργήματος. Αυτό είναι το ελάχιστο που οφείλει να καταφέρει κάποιος στη ζωή του.) Σωστά. Πείτε Μου, αν οι καθημερινές σκέψεις και πράξεις κάποιου ανθρώπου σε όλη τη διάρκεια της ζωής του επικεντρώνονται αποκλειστικά στο να αποφύγει τυχόν ασθένειες και τον θάνατο, να είναι σωματικά υγιής, να μην αρρωστήσει και να προσπαθήσει να εξασφαλίσει τη μακροζωία του, υπάρχει μήπως καμία αξία, κανένα νόημα στο να ζει έτσι; (Όχι.) Δεν υπάρχει αξία στο να ζει κανείς έτσι. […] Όταν έρχεται κάποιος σ’ αυτόν τον κόσμο, δεν έρχεται για τις απολαύσεις της σάρκας, ούτε για να τρώει, να πίνει και να διασκεδάζει. Δεν θα πρέπει να ζει γι’ αυτά τα πράγματα· δεν είναι αυτή η αξία της ανθρώπινης ζωής, ούτε είναι το σωστό μονοπάτι. Η αξία της ανθρώπινης ζωής και το σωστό μονοπάτι που πρέπει να ακολουθεί κανείς προϋποθέτουν να κατορθώσει κάτι που έχει αξία και να ολοκληρώσει μία ή περισσότερες εργασίες που έχουν αξία. Αυτό δεν ονομάζεται “καριέρα”, αλλά “το σωστό μονοπάτι” και “η σωστή εργασία”. Πείτε Μου, αξίζει να πληρώσει ένας άνθρωπος το τίμημα ώστε να ολοκληρώσει κάποιο έργο που έχει αξία, να ζήσει μια ζωή που έχει νόημα και αξία, και να επιδιώξει και να κερδίσει την αλήθεια; (Ναι.) Αν επιθυμείς πραγματικά να επιδιώξεις να κατανοήσεις την αλήθεια, να αρχίσεις να βαδίζεις στο σωστό μονοπάτι στη ζωή, να εκπληρώσεις καλά το καθήκον σου και να ζήσεις μια ζωή που έχει νόημα και αξία, τότε δεν θα διστάσεις να δώσεις όλη την ενέργειά σου, να πληρώσεις κάθε τίμημα, και να αφιερώσεις όλον τον χρόνο σου και την κάθε μέρα σου σ’ αυτό. Αν αντιμετωπίσεις κάποια μικροασθένεια κατά την περίοδο αυτή, δεν έχει σημασία· δεν θα σε καταβάλει. Κάτι τέτοιο δεν είναι μακράν ανώτερο από μια ζωή ευκολίας, ελευθερίας και απραξίας, μια ζωή όπου φροντίζεις το σώμα σου και το κρατάς καλοθρεμμένο και υγιές, για να πετύχεις τελικά τη μακροζωία; (Ναι.) Ποια από τις δύο αυτές επιλογές είναι μια ζωή που έχει αξία; Ποια μπορεί να φέρει παρηγοριά στους ανθρώπους και να τους γλιτώνει από τύψεις όταν αντιμετωπίσουν στο τέλος της ζωής τους τον θάνατο; (Το να ζήσουν μια ζωή με νόημα.) Το να ζήσεις μια ζωή με νόημα σημαίνει ότι θα έχεις κερδίσει την αλήθεια· μέσα σου θα νιώθεις παρηγοριά και θα χαίρεσαι. Και τι θα απογίνουν εκείνοι οι καλοταϊσμένοι άνθρωποι που έχουν ροδαλή επιδερμίδα μέχρι τη μέρα του θανάτου τους; Εφόσον δεν επιδιώκουν μια ζωή με νόημα, πώς νιώθουν τη στιγμή του θανάτου τους; (Νιώθουν λες κι η ζωή τους ήταν μάταιη.) Αυτές οι πέντε λέξεις είναι δηκτικές: η ζωή τους ήταν μάταιη» [«Ο Λόγος», τόμ. 6: «Σχετικά με την επιδίωξη της αλήθειας», Πώς να επιδιώκει κανείς την αλήθεια (6)]. Αφότου διάβασα τα λόγια του Θεού, κατανόησα ότι το να μπορέσει κάποιος να πιστέψει στον Θεό, να Τον ακολουθήσει και να κάνει το καθήκον ενός δημιουργήματος σε αυτήν τη ζωή, το να κάνει το καθήκον του καλά και το να κερδίσει την έγκριση του Δημιουργού έχουν όλα νόημα και αξία, ακόμα κι αν υποφέρει και εξαντληθεί. Αν δεν κατάφερνα να κάνω το καθήκον μου επιμελώς και αναζητούσα μόνο τη σωματική άνεση, τότε, ακόμα, κι αν διατηρούσα την υγεία μου και ζούσα ως τα γεράματα, η ζωή μου θα είχε πάει στράφι και δεν θα είχε καμία αξία ή νόημα. Ο Θεός με εξύψωσε και μπόρεσα να κάνω το καθήκον του διακόνου γενικών καθηκόντων. Παρότι μπορεί καμιά φορά να ανησυχώ και να εξαντλούμαι, αν μπορούσα να κάνω καλά το καθήκον μου σύμφωνα με τις αρχές, να προστατεύσω τα εκκλησιαστικά αντικείμενα σωστά και σύμφωνα με τις αρχές, και να εξασφαλίσω ότι οι προσφορές και τα βιβλία με τα λόγια του Θεού δεν θα είχαν απώλειες, τότε η καρδιά μου θα γαλήνευε και θα ηρεμούσε. Αν, ωστόσο, επικεντρωνόμουν μόνο στη διατήρηση της υγείας μου, χωρίς να είμαι διατεθειμένη να κάνω καμία εργασία που απαιτεί σκέψη και προσπάθεια, τότε, ακόμα κι αν κατάφερνα να διατηρήσω την υγεία μου, αλλά δεν έκανα καλά το καθήκον μου και έβλαπτα τα συμφέροντα της εκκλησίας, αφήνοντας πίσω μου παραβάσεις και ακαθαρσίες ενώπιον του Θεού, το μόνο που θα κατάφερνα στο τέλος θα ήταν να με αποστραφεί και να με απορρίψει ο Θεός, και να χάσω την ευκαιρία να σωθώ. Όταν κατανόησα την πρόθεση του Θεού, δεν ήθελα πια να ζω όπως πριν. Ήθελα να κάνω το καθήκον μου σωστά για να ικανοποιήσω τον Θεό. Μερικές φορές, όταν μαζεύονταν οι εργασίες, και πάλι φοβόμουν μήπως χρειαστεί να ανησυχήσω και να δουλέψω υπερβολικά. Όμως, προσευχόμουν στον Θεό και ήμουν διατεθειμένη να υποταχθώ στις περιστάσεις που είχε ενορχηστρώσει. Δεν ανησυχούσα πια μήπως επιδεινωθεί η ασθένειά μου ή μήπως καταρρεύσω απ’ την εξάντληση. Επικεντρωνόμουν απλώς στο πώς να κάνω καλά το καθήκον μου.

Σε μια συνάθροιση, έμαθα ότι μια άλλη αδελφή ήταν κι αυτή άρρωστη, κι έτσι μοιράστηκα την εμπειρία μου μαζί της. Μετά, ακούσαμε έναν ύμνο με τα λόγια του Θεού:

Ο Θεός έχει προαποφασίσει πόσο θα ζήσει ο άνθρωπος

[…]

2  Όταν οι άνθρωποι υποφέρουν από κάποια ασθένεια, μπορούν να έρχονται συχνά ενώπιον του Θεού και να φροντίζουν να κάνουν όσα πρέπει, με σύνεση και προσοχή, καθώς και να μεταχειρίζονται τα καθήκοντά τους με μεγαλύτερη προσοχή και επιμέλεια από τους άλλους. Για τους ανθρώπους, αυτό είναι προστασία και όχι κάποιου είδους δεσμά. Αυτή είναι μια κάπως παθητική προσέγγιση. Μην ξεχνάμε πως η διάρκεια ζωής κάθε ανθρώπου είναι προκαθορισμένη από τον Θεό. Μια ασθένεια ενδέχεται από ιατρικής άποψης να βρίσκεται σε τελικό στάδιο. Αν όμως στα μάτια του Θεού, η ζωή σου πρέπει να συνεχιστεί και δεν έχει φτάσει ακόμα η ώρα σου, τότε δεν θα μπορούσες να πεθάνεις ακόμη κι αν το ήθελες.

3  Αν έχεις κάποια ανάθεση από τον Θεό, και η αποστολή σου δεν έχει ολοκληρωθεί, τότε δεν πρόκειται να πεθάνεις, ακόμη και αν αρρωστήσεις από μια ασθένεια που υποτίθεται πως είναι θανάσιμη. Ο Θεός δεν θα σε πάρει ακόμη. Ακόμη κι αν δεν προσεύχεσαι και δεν αναζητάς την αλήθεια ούτε φροντίζεις να κάνεις κάτι για την ασθένειά σου, ή ακόμη κι αν καθυστερήσει η θεραπεία σου, δεν πρόκειται να πεθάνεις. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για όσους έχουν κάποια σημαντική ανάθεση από τον Θεό. Όσο η αποστολή τους δεν έχει ολοκληρωθεί, άσχετα από την ασθένεια που θα τους πλήξει, δεν θα πεθάνουν αμέσως· θα ζήσουν μέχρι την τελευταία στιγμή της ολοκλήρωσης της αποστολής τους.

[…]

«Ο Λόγος», τόμ. 3: «Οι συνομιλίες του Χριστού των Εσχάτων Ημερών», Μέρος τρίτο

Από τα λόγια του Θεού, κατανόησα ότι είναι στα χέρια του Θεού το πόσο θα ζήσουν οι άνθρωποι, κι ότι η ζωή και ο θάνατος προκαθορίζονται από τον Θεό. Ακόμα κι αν κάποιος είναι βαριά άρρωστος, αν η διάρκεια της ζωής του δεν έχει λήξει, δεν θα πεθάνει, ακόμα κι αν δεν έχει φροντίδα. Αν, όμως, ο χρόνος του έχει τελειώσει, θα φύγει απ’ τη ζωή ακόμα κι αν έχει την καλύτερη φροντίδα. Θυμήθηκα την καρδιοπάθεια που έπαθε λόγω διαβήτη ο μεγαλύτερος αδερφός μου πριν δέκα χρόνια. Το νοσοκομείο μάς ειδοποίησε αρκετές φορές ότι η κατάσταση ήταν κρίσιμη και ότι δεν ήταν δυνατό να σωθεί. Ωστόσο, αφού ξεκουράστηκε για ένα διάστημα στο σπίτι, η υγεία του σιγά σιγά βελτιώθηκε, και ζει μέχρι και σήμερα. Ο γιος του, όμως, ένας δυνατός άντρας είκοσι και, γύρισε στο σπίτι με αναρρωτική άδεια απ’ τον στρατό και στο νοσοκομείο τού διέγνωσαν οξεία λευχαιμία. Χρησιμοποίησαν τα καλύτερα φάρμακα και εξοπλισμό, και συμβουλεύτηκαν κορυφαίους ειδικούς, αλλά μέσα σε μια βδομάδα το παιδί πέθανε. Από αυτά τα γεγονότα, κατάλαβα ότι η ανθρώπινη ζωή κι ο θάνατος ορίζονται πράγματι από τον Θεό. Εγώ, όμως, ανησυχούσα διαρκώς ότι η σκληρή δουλειά μπορεί να επιδείνωνε την πάθησή μου, κι έτσι διάλεγα ελαφριές και εύκολες εργασίες όταν έκανα το καθήκον μου, νομίζοντας πως έτσι δεν θα επιδεινωνόταν η ασθένειά μου. Από αυτό φαινόταν ότι δεν πίστευα πως η ζωή κι ο θάνατος είναι πράγματι στα χέρια του Θεού. Στην πραγματικότητα, ο Θεός έχει ήδη προκαθορίσει το πόσο θα ζήσω και είναι άσκοπο να ανησυχώ γι’ αυτό, αφού κάτι τέτοιο μόνο με δεσμεύει και με πονάει, και δεν με αφήνει να αφοσιωθώ στο καθήκον μου ούτε να κάνω καλά το καθήκον που μπορώ να κάνω καλά. Όταν το κατανόησα αυτό, απέκτησα πίστη. Έπειτα συνέχισα να παίρνω τα φάρμακά μου ως συνήθως και να ασκούμαι όποτε μπορούσα, και δεν περιοριζόμουν πια απ’ τον φόβο του θανάτου. Αν και συνέχιζα να είμαι καθημερινά απασχολημένη με τα καθήκοντά μου, δεν ένιωθα την πάθησή μου να επιδεινώνεται. Στην πραγματικότητα, κάθε μέρα είχα και περισσότερη ενέργεια.

Αργότερα, ενώ έλεγα σε μια αδελφή για την πρόσφατη κατάστασή μου, μέσω των υπενθυμίσεών της συνειδητοποίησα ότι, πίσω απ’ τη μόνιμη ανησυχία και το άγχος μου κρυβόταν η πρόθεσή μου να λάβω ευλογίες. Διάβασα αυτά τα λόγια του Θεού: «Τόσο πολλοί πιστεύουν σ’ Εμένα μόνο και μόνο για να τους θεραπεύσω. Τόσο πολλοί πιστεύουν σ’ Εμένα μόνο και μόνο για να χρησιμοποιήσω τη δύναμή Μου και να βγάλω τα ακάθαρτα πνεύματα από το σώμα τους και τόσο πολλοί πιστεύουν σ’ Εμένα απλώς και μόνο για να λάβουν ειρήνη και χαρά από Εμένα. Τόσο πολλοί πιστεύουν σ’ Εμένα μόνο για να απαιτήσουν από Εμένα μεγαλύτερο υλικό πλούτο. Τόσο πολλοί πιστεύουν σ’ Εμένα μόνο και μόνο για να περάσουν τη ζωή αυτή με ειρήνη και να είναι σώοι και αβλαβείς στον κόσμο που έρχεται. Τόσο πολλοί πιστεύουν σ’ Εμένα μόνο για να αποφύγουν τα δεινά της κόλασης και να λάβουν τις ευλογίες του ουρανού. Τόσο πολλοί πιστεύουν σ’ Εμένα μόνο για προσωρινή άνεση, αλλά δεν αποζητούν να κερδίσουν τίποτα από τον κόσμο που έρχεται. Όταν δίνω το μένος Μου στους ανθρώπους και τους στερώ όλη τη χαρά και τη γαλήνη που είχαν πριν, αρχίζουν να αμφιβάλλουν. Όταν δίνω στους ανθρώπους τα βάσανα της κόλασης και παίρνω πίσω τις ευλογίες του ουρανού, εξοργίζονται. Όταν οι άνθρωποι Μου ζητούν να τους θεραπεύσω κι Εγώ δεν τους δίνω καμία σημασία και νιώθω αποστροφή για εκείνους, οι άνθρωποι αναχωρούν από Εμένα και αναζητούν την οδό της κακής ιατρικής και της μαγείας. Όταν παίρνω όλα όσα οι άνθρωποι έχουν απαιτήσει από Εμένα, όλοι εξαφανίζονται χωρίς ίχνος. Συνεπώς, λέω ότι οι άνθρωποι πιστεύουν σ’ Εμένα επειδή η χάρη Μου είναι σε υπερβολική αφθονία και επειδή έχουν να κερδίσουν πολλά οφέλη» («Ο Λόγος», τόμ. 1: «Η εμφάνιση και το έργο του Θεού», Τι γνωρίζεις περί πίστης;). «Όλοι οι διεφθαρμένοι άνθρωποι ζουν για τον εαυτό τους. Ο σώζων εαυτόν σωθήτω —αυτό συνοψίζει την ανθρώπινη φύση. Οι άνθρωποι πιστεύουν στον Θεό προς ίδιον όφελος· όταν απαρνούνται πράγματα και δαπανούν τον εαυτό τους για τον Θεό, το κάνουν προκειμένου να ευλογηθούν, και όταν είναι πιστοί σ’ Αυτόν, δεν παύουν να το κάνουν προκειμένου να ανταμειφθούν. Εν συντομία, όλα γίνονται με σκοπό να ευλογηθούν, να ανταμειφθούν και να εισέλθουν στη βασιλεία των ουρανών. Στην κοινωνία, οι άνθρωποι εργάζονται για δικό τους όφελος, και στον οίκο του Θεού, κάνουν κάποιο καθήκον προκειμένου να ευλογηθούν. Ο λόγος που οι άνθρωποι απαρνιούνται τα πάντα και μπορούν να υπομείνουν πολλά βάσανα είναι για να κερδίσουν ευλογίες. Δεν υπάρχει καλύτερη απόδειξη της σατανικής φύσης του ανθρώπου» («Ο Λόγος», τόμ. 3: «Οι συνομιλίες του Χριστού των Εσχάτων Ημερών», Μέρος τρίτο). Ο Θεός εκθέτει ότι πιστεύουμε σε Εκείνον με την πρόθεση να απαιτήσουμε απ’ Αυτόν διάφορα οφέλη. Πίσω από αυτό, κρύβονται νοθείες και κίνητρα. Όταν στοχάστηκα τα λόγια του Θεού, είδα ότι ήμουν ακριβώς το είδος ανθρώπου που εκθέτει ο Θεός. Πίστευα στον Θεό για να λάβω ευλογίες και χάρη. Προσπαθούσα να διαπραγματευτώ με τον Θεό. Όταν πρωτοβρήκα τον Θεό, θεραπεύτηκε η χρόνια αλλεργική ρινίτιδα που είχα, κι έτσι είδα τον Θεό ως παντοδύναμο θεραπευτή, που όχι μόνο μπορεί να θεραπεύει ασθένειες, αλλά επιπλέον μάς δίνει τη δυνατότητα να αποφύγουμε τη συμφορά, να σωθούμε και να επιβιώσουμε, και γι’ αυτό ήμουν διατεθειμένη να κάνω επιμελώς το καθήκον μου. Μετά την επέμβαση στον εγκέφαλο, φοβόμουν ότι δεν θα μπορούσα να κάνω τα καθήκοντά μου και δεν θα σωζόμουν, κι έτσι προσφέρθηκα να αναλάβω καθήκοντα παρότι ήμουν αδύναμη. Νόμιζα πως, εφόσον μπορούσα να κάνω το καθήκον μου, υπήρχε ελπίδα σωτηρίας. Όταν ο διάκονος γενικών καθηκόντων και οι αδελφές με τις οποίες συνεργαζόμουν αντιμετώπισαν θέματα ασφάλειας και έπρεπε να κρυφτούν, θα έπρεπε να είχα θέσει ως προτεραιότητα τα συμφέροντα της εκκλησίας και να είχα επωμιστεί τα γενικά καθήκοντα που μπορούσα να διαχειριστώ. Όμως, φοβόμουν πως η υπερβολική δουλειά θα μου στερούσε τη δυνατότητα να κάνω τα καθήκοντά μου, άρα θα έχανα την ευκαιρία να σωθώ. Έτσι, δεν ήθελα να συνεργαστώ. Ακόμα κι όταν ανέλαβα απρόθυμα το έργο των γενικών καθηκόντων, το έκανα με την ελπίδα ότι ο Θεός θα με προστάτευε και θα με θεράπευε πιο σύντομα. Αργότερα, η ασθένειά μου όχι μόνο δεν βελτιώθηκε, αλλά επιδεινώθηκε κιόλας, κι έτσι δεν ήθελα να πληρώσω τίμημα, και έκανα παθητικά το καθήκον μου, ενώ παρότρυνα συχνά την επικεφαλής να βρει γρήγορα διάκονο γενικών καθηκόντων, ώστε να επιστρέψω σε ένα εύκολο καθήκον. Είδα πως πίστευα στον Θεό εξολοκλήρου επειδή αναζητούσα τη χάρη και τις ευλογίες Του. Ήθελα πάντα να παίρνω περισσότερα απ’ όσα έδινα και δεν σκεφτόμουν να κάνω καλά το καθήκον μου και να λάβω υπόψη τις προθέσεις του Θεού. Η φύση μου ήταν εντελώς εγωιστική και ποταπή. Πίστευα στον Θεό μόνο και μόνο για να κερδίσω ευλογίες και γαλήνη. Ένα δημιούργημα έχει την υποχρέωση να κάνει καθήκοντα, εγώ, όμως, πίστευα στον Θεό μόνο ώστε να χρησιμοποιήσω τα καθήκοντά μου για να σωθώ και να επιβιώσω. Αυτού του είδους η πίστη είναι μια προσπάθεια εξαπάτησης και χειρισμού του Θεού. Δεν είχα καθόλου θεοφοβούμενη καρδιά. Τέτοια συμπεριφορά τη μισεί και την απεχθάνεται ο Θεός! Ο Θεός μού έδωσε την ευκαιρία να κάνω το καθήκον μου, οπότε πρέπει να λάβω υπόψη τις προθέσεις του Θεού και να επωμισθώ τις ευθύνες μου όσο καλύτερα μπορώ. Ανεξάρτητα απ’ την έκβαση ή τον προορισμό που μου επιφυλάσσει ο Θεός ή απ’ τη σωματική μου κατάσταση, δεν επιθυμώ πια να διαπραγματευτώ με τον Θεό. Η μόνη μου επιθυμία είναι να εκπληρώσω το καθήκον μου ως δημιούργημα.

Μέσω αυτής της ασθένειας, είδα τη σωτηρία που μου δίνει ο Θεός. Ο Θεός χρησιμοποίησε αυτήν την ασθένεια για να με καθοδηγήσει να αναζητήσω την αλήθεια, δίνοντάς μου τη δυνατότητα να κατανοήσω κάπως τη διεφθαρμένη διάθεσή μου. Ήταν πράγματι μια κρυφή ευλογία!

Προηγούμενο: 55. Γιατί είναι τόσο δύσκολο να πει κανείς την αλήθεια;

Επόμενο: 59. Τι υπάρχει πίσω από την απροθυμία να επωμιστεί κανείς ένα φορτίο

Οι καταστροφές αποτελούν συχνό φαινόμενο, κι έχουν εμφανιστεί τα σημεία της επιστροφής του Κυρίου. Πώς μπορούμε, λοιπόν, να υποδεχθούμε τον Κύριο; Σας προσκαλούμε εγκάρδια να επικοινωνήσετε μαζί μας για να βρείτε τον τρόπο.

Σχετικό περιεχόμενο

Η εμφάνιση και το έργο του Θεού Σχετικά με το να γνωρίζει κανείς τον Θεό Οι συνομιλίες του Χριστού των Εσχάτων Ημερών Εκθέτοντας τους αντίχριστους Οι ευθύνες των επικεφαλής και των εργατών Σχετικά με την επιδίωξη της αλήθειας Σχετικά με την επιδίωξη της αλήθειας Η Κρίση ξεκινά από τον Οίκο του Θεού Ουσιώδη Λόγια του Παντοδύναμου Θεού, του Χριστού των Εσχάτων Ημερών Καθημερινά λόγια του Θεού Οι αλήθεια-πραγματικότητες στις οποίες πρέπει να εισέλθουν οι πιστοί στον Θεό Ακολουθήστε τον Αμνό και τραγουδήστε νέα τραγούδια Οδηγίες για τη διάδοση του ευαγγελίου της βασιλείας Τα πρόβατα του Θεού ακούν τη φωνή του Θεού Άκου τη Φωνή του Θεού  Ιδού ο Θεός Εμφανίστηκε Κλασικές Ερωτήσεις και Απαντήσεις για το Ευαγγέλιο της Βασιλείας Βιωματικές Μαρτυρίες Ενώπιον του Βήματος της Κρίσης του Χριστού (Τόμος Α΄) Βιωματικές Μαρτυρίες Ενώπιον του Βήματος της Κρίσης του Χριστού (Τόμος Β΄) Βιωματικές Μαρτυρίες Ενώπιον του Βήματος της Κρίσης του Χριστού (Τόμος Γ΄) Βιωματικές Μαρτυρίες Ενώπιον του Βήματος της Κρίσης του Χριστού (Τόμος Δ΄) Βιωματικές Μαρτυρίες Ενώπιον του Βήματος της Κρίσης του Χριστού (Τόμος Ε΄) Βιωματικές Μαρτυρίες Ενώπιον του Βήματος της Κρίσης του Χριστού (Τόμος ΣΤ΄) Βιωματικές Μαρτυρίες Ενώπιον του Βήματος της Κρίσης του Χριστού (Τόμος Ζ΄) Βιωματικές Μαρτυρίες Ενώπιον του Βήματος της Κρίσης του Χριστού (Τόμος Η΄) Βιωματικές Μαρτυρίες Ενώπιον του Βήματος της Κρίσης του Χριστού (Τόμος Θ΄) Πώς Στράφηκα στον Παντοδύναμο Θεό

Ρυθμίσεις

  • Κείμενο
  • Θέματα

Συμπαγή χρώματα

Θέματα

Γραμματοσειρά

Μέγεθος γραμματοσειράς

Διάστημα γραμμής

Διάστημα γραμμής

Πλάτος σελίδας

Περιεχόμενα

Αναζήτηση

  • Αναζήτηση σε αυτό το κείμενο
  • Αναζήτηση σε αυτό το βιβλίο

Επικοινωνήστε μαζί μας μέσω Messenger