Νωρίτερα, συναναστραφήκαμε σχετικά με την πρώτη σημαντική πτυχή του πώς να επιδιώκει κανείς την αλήθεια, που δεν είναι άλλη από το να εγκαταλείπει διάφορα πράγματα. Σε αυτό το πλαίσιο, συναναστραφήκαμε, πιο συγκεκριμένα, σχετικά με την πρώτη πτυχή άσκησης, δηλαδή την εγκατάλειψη των διαφόρων αρνητικών συναισθημάτων. Συναναστρεφόμαστε σχετικά με τα διάφορα αρνητικά συναισθήματα των ανθρώπων και τα αναλύουμε, κυρίως για να αντιμετωπίσουμε τις λανθασμένες και στρεβλές ιδέες και απόψεις που κρύβονται πίσω από αυτά. Έτσι δεν είναι; (Ναι.) Στόχος μας, με άλλα λόγια, είναι να διορθώσουμε τα αρνητικά συναισθήματα που υπάρχουν στις καρδιές των ανθρώπων, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις αρνητικές ιδέες και απόψεις που έχουν βαθιά μέσα τους για διάφορους ανθρώπους, γεγονότα και πράγματα. Εννοείται πως όταν εκθέτουμε και αναλύουμε τα διάφορα αρνητικά συναισθήματα και δείχνουμε στους ανθρώπους ποιες είναι οι σωστές σκέψεις ή απόψεις, αλλά και πώς να κατανοούν σωστά τα πράγματα, τότε θα μπορέσουν να διορθώσουν τα συναισθήματα αυτά. Όταν γίνει αυτό, κάθε φορά που τους συμβαίνει κάτι στο εξής, είτε στην καθημερινότητα είτε στο μονοπάτι της ζωής τους, δεν θα τους ταλαιπωρούν ούτε θα τους δεσμεύουν πια οι εσφαλμένες και στρεβλές ιδέες και απόψεις τους. Αντίθετα, όταν έρχονται αντιμέτωποι με την κάθε μέρα, καθώς και με τους ανθρώπους, τα γεγονότα και τα πράγματα που συναντούν καθημερινά, θα έχουν θετικές και σωστές ιδέες και απόψεις που θα συμφωνούν με την αλήθεια. Όταν, λοιπόν, στην πραγματική ζωή, θα έρχονται αντιμέτωποι με ανθρώπους, γεγονότα και πράγματα, δεν θα αντιδρούν θερμόαιμα. Θα ζουν, αντίθετα, στη σφαίρα της κανονικής ανθρώπινης συνείδησης και λογικής, και όταν θα αντιμετωπίζουν ή θα βιώνουν διάφορες καταστάσεις στη ζωή τους και στο μονοπάτι της ζωής τους, θα μπορούν να τις προσεγγίζουν και να τις χειρίζονται όλες ορθολογικά, σύμφωνα με τις ακριβείς και σωστές μεθόδους που τους έχει διδάξει ο Θεός. Με αυτόν τον τρόπο, όσο ζουν οι άνθρωποι, αφενός θα καθοδηγούνται και θα επηρεάζονται από σωστές ιδέες και απόψεις. Αφετέρου, υπό την καθοδήγηση και την επιρροή αυτών των θετικών ιδεών και απόψεων, θα μπορούν να χειριστούν σωστά κάθε κατάσταση. Το να μπορούν, βέβαια, να χειριστούν σωστά κάθε κατάσταση δεν είναι σε καμία περίπτωση ο απώτερος στόχος. Ο απώτερος στόχος είναι να πετύχει κανείς ό,τι οφείλει να πετύχει κάθε πιστός στον Θεό· να έχει, δηλαδή, φόβο Θεού και να απέχει από το κακό, να υποτάσσεται στον Θεό, στις διευθετήσεις και τις ενορχηστρώσεις Του, καθώς και σε κάθε περιβάλλον που έχει δημιουργήσει Εκείνος. Επιπλέον, να υποτάσσεται στη μοίρα του, πάνω στην οποία κυριαρχεί ο Θεός, και να ζει ορθολογικά ανάμεσα σε όλους τους ανθρώπους, τα γεγονότα και τα πράγματα που συναντά σε κάθε περιβάλλον. Με δυο λόγια, είτε η συναναστροφή και η ανάλυσή μας αφορά τα αρνητικά συναισθήματα των ανθρώπων είτε τις αρνητικές ιδέες και απόψεις τους, όλα αυτά σχετίζονται με το μονοπάτι στο οποίο θα πρέπει να βαδίζει ένα δημιουργημένο ον, το μονοπάτι, δηλαδή, της ζωής στο οποίο απαιτεί ο Θεός να βαδίζει ένας κανονικός άνθρωπος. Όλα αυτά σχετίζονται, εννοείται, και με τις αρχές που θα πρέπει να έχει ένα δημιουργημένο ον και αφορούν το πώς βλέπει τους ανθρώπους και τα πράγματα, το πώς συμπεριφέρεται και ενεργεί. Η εγκατάλειψη των διάφορων αρνητικών συναισθημάτων φαίνεται εκ πρώτης όψεως να διορθώνει τα αρνητικά συναισθήματα του ανθρώπου και να αντιμετωπίζει τις αρνητικές και παράλογες ιδέες και απόψεις που κρύβονται πίσω από αυτά. Στην πραγματικότητα, όμως, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η εγκατάλειψη αυτή αποσκοπεί ουσιαστικά στο να λάβουν οι άνθρωποι καθοδήγηση, παροχές και βοήθεια. Αποσκοπεί, επίσης, στο να μάθουν να συμπεριφέρονται και να είναι ειλικρινείς και κανονικοί άνθρωποι, να είναι λογικοί, να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του Θεού, να είναι άνθρωποι που αγαπά ο Θεός και Τον ευαρεστούν, όταν έρχονται αντιμέτωποι με διάφορα περιβάλλοντα, ανθρώπους, γεγονότα και πράγματα. Όπως και οι υπόλοιπες πτυχές των αλήθεια-αρχών, έτσι κι αυτή εδώ έχει να κάνει με τη συμπεριφορά του ανθρώπου. Μπορεί εξωτερικά να φαίνεται πως η εγκατάλειψη διαφόρων αρνητικών συναισθημάτων αφορά ένα συναίσθημα εντελώς πεζό ή μια πολύ συγκεκριμένη κατάσταση στην οποία ζει κάποιος τη στιγμή που μιλάμε. Στην πραγματικότητα, όμως, όλα αυτά τα συναισθήματα και οι απλές αυτές καταστάσεις έχουν να κάνουν με το μονοπάτι στο οποίο βαδίζουν οι άνθρωποι και τις αρχές της συμπεριφοράς τους. Ένας άνθρωπος μπορεί να τα βλέπει όλα αυτά σαν κάτι ασήμαντο, που δεν αξίζει καν να το αναφέρουμε. Τα πράγματα αυτά, όμως, σχετίζονται με τις απόψεις που έχουν οι άνθρωποι και τις οπτικές και τις θέσεις που υιοθετούν όταν έρχονται αντιμέτωποι με διάφορους ανθρώπους, γεγονότα και πράγματα, και επομένως έχουν να κάνουν και με τη συμπεριφορά τους. Πιο συγκεκριμένα, αφορούν τον τρόπο με τον οποίο βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται και ενεργεί. Κι επειδή όλα αυτά αφορούν τον τρόπο, δηλαδή, με τον οποίο βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα, συμπεριφέρεται και ενεργεί, είναι απαραίτητο οι άνθρωποι να εξετάζουν και να συλλογίζονται διαρκώς και σε καθημερινή βάση τα αρνητικά συναισθήματα και τις αρνητικές ιδέες και απόψεις. Εννοείται πως, κάθε φορά που, ενώ στοχάζονται, τυχαίνει να ανακαλύψουν μέσα τους κάποια αρνητικά συναισθήματα ή κάποιες αρνητικές και παράλογες ιδέες και απόψεις, είναι εξίσου απαραίτητο να μπορούν άμεσα να διορθώσουν τον εαυτό τους και να αντικαταστήσουν αυτά τα αρνητικά συναισθήματα κι αυτές τις παράλογες ιδέες και απόψεις με θετικές και σωστές σκέψεις και απόψεις που συμφωνούν με τις αλήθεια-αρχές. Θα μπορούν έτσι να βλέπουν τους ανθρώπους και τα πράγματα, να συμπεριφέρονται και να ενεργούν έχοντας ως θεμέλιο τα λόγια του Θεού και ως κριτήριο την αλήθεια. Θα μπορούν, επίσης, με τον τρόπο αυτόν να αλλάξουν τις διαθέσεις τους για να συμβαδίζουν με τον Θεό, αλλά και να αποκτήσουν φόβο Θεού και να απέχουν από το κακό. Όλα αυτά σχετικά με τα οποία συναναστραφήκαμε πιο πάνω είναι βασικά οι σημαντικότερες λεπτομέρειες της πρώτης πτυχής του «Πώς να επιδιώκει κανείς την αλήθεια», δηλαδή του «να εγκαταλείπει» διάφορα πράγματα. Ανάμεσα στα διάφορα συναισθήματα των ανθρώπων, υπάρχουν βέβαια και ορισμένα πολύ συγκεκριμένα, δευτερεύοντα αρνητικά πράγματα ή κάποια ιδιαίτερα αρνητικά συναισθήματα που δεν είναι καθόλου αντιπροσωπευτικά, αλλά σχετίζονται κι αυτά με ορισμένες αρνητικές ή παράλογες σκέψεις και απόψεις. Επειδή θα έλεγε κανείς πως αυτά τα αρνητικά συναισθήματα και οι παράλογες σκέψεις και απόψεις επηρεάζουν ελάχιστα τους ανθρώπους, δεν θα συναναστραφούμε λεπτομερώς σχετικά με το καθένα ξεχωριστά.

Βασικά, όλα τα αρνητικά συναισθήματα σχετικά με τα οποία συναναστραφήκαμε προηγουμένως αντιπροσωπεύουν διάφορα θέματα που προκύπτουν στην πραγματική ζωή των ανθρώπων ή στο μονοπάτι της ζωής τους. Τα συναισθήματα αυτά περιλαμβάνουν διάφορες απόψεις για το πώς βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα, και για το πώς συμπεριφέρεται και ενεργεί. Αυτές οι διάφορες αρνητικές σκέψεις και απόψεις για το πώς βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα και πώς συμπεριφέρεται και ενεργεί σχετίζονται με τη σειρά τους με κάποιες ευρύτερες κατευθύνσεις, με κάποιες κύριες αρχές, καθώς και με την επιδίωξη της αλήθειας από τους ανθρώπους. Πρέπει, επομένως, όλοι οι άνθρωποι να εγκαταλείψουν και να αντιμετωπίσουν αυτά τα πράγματα στις σκέψεις και τις απόψεις τους. Υπάρχουν τώρα και κάποια θέματα που δεν είναι αντιπροσωπευτικά και είναι πιο εξειδικευμένα και προσωπικά, όπως για παράδειγμα, το φαγητό, τα ρούχα, η προσωπική ζωή, και ούτω καθεξής. Όλα αυτά δεν έχουν καμία σχέση με τις κύριες αρχές για το πώς βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα και πώς συμπεριφέρεται και ενεργεί. Θα έλεγε κανείς πως δεν σχετίζονται ούτε με τη διάκριση μεταξύ θετικών και αρνητικών πραγμάτων. Για τον λόγο αυτόν, δεν περιλαμβάνονται στα πλαίσια του θέματος της συναναστροφής μας. Μπορεί, για παράδειγμα, κάποιος να πει το εξής: «Μου αρέσει το μαύρο χρώμα». Έχει το ελεύθερο να το πει αυτό, είναι κάτι που αντιπροσωπεύει το προσωπικό του γούστο και τις προτιμήσεις του. Έχει καμία σχέση αυτό με οποιεσδήποτε αρχές; (Όχι.) Δεν έχει καμία σχέση με το πώς βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα, πόσο μάλλον με το πώς συμπεριφέρεται και ενεργεί. Θα δώσω ένα ακόμη παράδειγμα. Κάποιος έχει μυωπία και φοράει γυαλιά, και λέει το εξής: «Μου αρέσουν οι χρυσοί σκελετοί». Λέει τότε κάποιος άλλος: «Οι χρυσοί σκελετοί είναι πολύ ξεπερασμένοι. Εμένα μ’ αρέσουν τα γυαλιά χωρίς σκελετό». Σχετίζεται μήπως αυτό με τις αρχές για το πώς βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα, και πώς συμπεριφέρεται και ενεργεί; (Όχι.) Δεν έχει καμία σχέση με τις αρχές για το πώς βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα και πώς συμπεριφέρεται και ενεργεί. Κάποιοι άλλοι λένε το εξής: «Όταν είναι να κάνω τις καθημερινές δουλείες του σπιτιού και να καθαρίσω, έχω αρνητικά συναισθήματα. Νιώθω συνέχεια πως όλα αυτά με κουράζουν και με εξαντλούν. Και το να φάω ακόμα, το θεωρώ μπελά. Μου παίρνει πάνω από μια ώρα να ετοιμάσω ένα πιάτο φαΐ, και αφού φάω, πρέπει και να πλύνω τα πιάτα, να καθαρίσω τα σκεύη και να συμμαζέψω την κουζίνα. Αυτά κι αν μου φαίνονται μπελάς». Άλλοι πάλι λένε: «Πόσο κουραστική είναι η ζωή. Κάθε εποχή που έρχεται θες άλλα ρούχα, και παρ’ όλα αυτά, το καλοκαίρι κάνει τόση ζέστη που όσο λεπτά και να ντυθείς, υποφέρεις, ενώ τον χειμώνα, όσο χοντρά κι αν είναι τα ρούχα σου, πάλι κρυώνεις. Πόση ταλαιπωρία είναι πια να ζεις σ’ αυτό το υλικό σώμα!» Τα μαλλιά τους είναι άλουστα, αλλά δεν θέλουν να τα λούσουν, και τότε τους πιάνει φαγούρα. Είναι ιδιαίτερα νωθροί και ατημέλητοι. Δεν μπορούν να γλιτώσουν το λούσιμο, αλλά εκνευρίζονται που το κάνουν, και σκέφτονται: «Τι ωραία που θα ’τανε να μην είχα μαλλιά. Πόση ταλαιπωρία είναι να πρέπει να τα κόβω και να τα λούζω όλη την ώρα!» Είναι αρνητικά συναισθήματα αυτά; (Ναι.) Θα πρέπει να τα διορθώσει; Ανήκουν στην κατηγορία των αρνητικών συναισθημάτων που θα πρέπει να εγκαταλείψει κανείς; (Όχι.) Πώς και δεν ανήκουν σ’ αυτήν την κατηγορία; (Είναι απλώς ορισμένες συνήθειες και κάποια ζητήματα που αφορούν τη ζωή του υλικού σώματος.) Οι γυναίκες, και κυρίως οι ενήλικες γυναίκες, είναι εύκολο να χειριστούν τέτοιου είδους ασήμαντα ζητήματα της καθημερινότητας, όπως για παράδειγμα, το πλύσιμο, το συγύρισμα και το καθάρισμα του χώρου στον οποίο ζουν. Οι άνδρες είναι σε λίγο χειρότερη κατάσταση. Συνήθως θεωρούν ταλαιπωρία το μαγείρεμα, το πλύσιμο των ρούχων και τις δουλειές του σπιτιού. Ειδικά το πλύσιμο των ρούχων τούς ζορίζει πολύ. Να τα πλύνουν; Δεν έχουν όρεξη. Να μην τα πλύνουν; Τόσο βρόμικα που είναι, ανησυχούν ότι θα τους κοροϊδεύουν οι άλλοι. Τα ξεπλένουν, οπότε, ίσα-ίσα με λίγο νερό. Όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο χειρίζονται αυτά τα ασήμαντα ζητήματα της καθημερινότητας, οι προσεγγίσεις και οι στάσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών έχουν κάποιες διαφορές. Οι γυναίκες τείνουν να είναι πιο σχολαστικές και λεπτολόγες και δίνουν μεγάλη σημασία στην καθαριότητα και την εμφάνιση. Οι άνδρες, από την άλλη, τείνουν να χειρίζονται τα πράγματα αυτά με λίγο περισσότερη προχειρότητα. Δεν είναι, όμως, καθόλου κακό αυτό. Δεν είναι βέβαια καλό να είναι κανείς υπερβολικά ακατάστατος. Αν ειδικά συγκατοικείς με άλλους ανθρώπους, θα εκθέτεις πάρα πολλά από τα ελαττώματά σου και θα αρχίσουν να σε αντιπαθούν οι άλλοι. Τα ελαττώματα αυτά είναι ψεγάδια της ανθρώπινης φύσης σου, και θα πρέπει, άρα, να ξεπεράσεις και να διορθώσεις κάποια απαραιτήτως. Στην πραγματικότητα, τα πράγματα είναι πολύ απλά. Πρέπει να είσαι λίγο πιο επιμελής, να οργανώνεις τα πράγματα στον χώρο στον οποίο ζεις, να διπλώνεις καλά τα ρούχα και τις κουβέρτες σου, και να καθαρίζεις και να οργανώνεις το περιβάλλον εργασίας σου κάθε δεύτερη μέρα ή, τέλος πάντων, κάθε λίγες μέρες, προκειμένου να μην ενοχλείς τους υπόλοιπους. Δεν υπάρχει λόγος να το βλέπεις σαν δυσκολία. Έτσι δεν είναι; (Έτσι είναι, ναι.) Όσον αφορά τώρα το πόσο συχνά πρέπει να κάνεις μπάνιο ή να αλλάζεις ρούχα, το πρότυπο είναι το εξής: αρκεί η συχνότητα που επιλέγεις να τα κάνεις αυτά να μην επηρεάζει την ψυχική διάθεση των άλλων. Αν δεν κάνεις μπάνιο, δεν λούζεσαι και δεν αλλάζεις ρούχα για πολύ καιρό, αρχίζεις τότε να μυρίζεις και κανείς δεν θέλει να σε πλησιάζει· τότε υπάρχει πρόβλημα. Για να μην επηρεάζεις, αν μη τι άλλο, την ψυχική διάθεση των άλλων, θα πρέπει να πλένεσαι και να δείχνεις ευπαρουσίαστος. Μην τους αναγκάζεις να καλύπτουν τη μύτη ή το στόμα τους όταν σου μιλάνε, ούτε να τους κάνεις να νιώθουν αμήχανα. Αν τώρα σου φέρονται έτσι οι άλλοι, αλλά εσένα δεν σε πειράζει ούτε σε απασχολεί, μπορείς να συνεχίσεις να ζεις με αυτόν τον τρόπο. Κανείς δεν έχει υπερβολικές απαιτήσεις από σένα. Αρκεί, όμως, να είσαι σε θέση να το αποδεχτείς. Αν, όμως, νιώθεις αμήχανα, βάλε τα δυνατά σου και φρόντισε τον προσωπικό σου χώρο και την υγιεινή σου, σε βαθμό που τίποτα απ’ αυτά δεν θα ενοχλεί τους γύρω σου. Στόχος σου, λοιπόν, είναι να μην επιβαρύνεις χωρίς λόγο τη ζωή σου ούτε να αγχώνεσαι περισσότερο απ’ όσο πρέπει, αλλά να λαμβάνεις παράλληλα υπόψη σου τα συναισθήματα των άλλων. Μην πιέζεις τους άλλους και μην τους επηρεάζεις ντε και καλά. Αυτή είναι η ελάχιστη απαίτηση όσον αφορά την κανονική ανθρώπινη συνείδηση και λογική. Αν δεν έχεις ούτε καν αυτά, είναι δυνατόν να συμπεριφέρεσαι με αξιοπρέπεια; Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να εξηγήσουμε αναλυτικά τα πράγματα που οφείλει να πετύχει κάποιος που έχει κανονική ανθρώπινη φύση. Δεν χρειάζεται να σου δώσει ο οίκος του Θεού συγκεκριμένες εργασίες και εντολές. Θα πρέπει να είσαι σε θέση να τα χειρίζεσαι μόνος σου. Τα προσωπικά θέματα που ανέφερα παραπάνω δεν έχουν καμία σχέση με τις αρχές ή τα κριτήρια για το πώς πρέπει να βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα, πώς να συμπεριφέρεται και να ενεργεί. Μπορείς, επομένως, να τα χειριστείς σύμφωνα με την πιο βασική ανθρώπινη συνείδηση και λογική. Κάποιος που διαθέτει κανονική ανθρώπινη συνείδηση και λογική θα πρέπει να κατέχει αυτόν τον βαθμό νοημοσύνης. Δεν υπάρχει λόγος να το κάνετε μεγάλο θέμα αλλά ούτε και θα πρέπει να αντιμετωπίζετε αυτά τα ασήμαντα θέματα ως ζητήματα που για να τα κατανοήσετε και να τα λύσετε, πρέπει να επιδιώξετε την αλήθεια. Όποιος άνθρωπος διαθέτει κανονική ανθρώπινη φύση μπορεί να πετύχει αυτά τα πράγματα. Ακόμα και ένα σκυλάκι καταλαβαίνει τι πάει να πει αξιοπρέπεια. Αν τώρα οι άνθρωποι δεν το καταλαβαίνουν αυτό, δεν είναι μάλλον σε θέση να ανταποκριθούν στα πρότυπα ενός ανθρώπου. Έτσι δεν είναι; (Ναι.) Έχω ένα σκυλάκι στο σπίτι. Το σκυλάκι αυτό, λοιπόν, είναι πανέμορφο, έχει μεγάλα μάτια, μεγάλο στόμα και ωραία μουσούδα. Μια φορά, εκεί που τσακωνόταν για το φαγητό με το ίδιο του το κουτάβι, το κουταβάκι τού δάγκωσε τη μουσούδα. Η μικρή πληγή που εμφανίστηκε μες στη μέση της μουσούδας του, του χάλασε την εμφάνιση. Έτρεξα να του βάλω φάρμακο στην πληγή, και είπα: «Τι να κάνουμε τώρα; Πόσο θλιβερό είναι να βλέπει κανείς ένα τόσο όμορφο σκυλί με μια τέτοια ουλή!» Του είπα: «Από εδώ και στο εξής, μη μας ακολουθείς όταν βγαίνουμε έξω. Αν δουν την ουλή στο πρόσωπό σου, θα σε θεωρούν άσχημο». Μόλις το άκουσε αυτό, έβγαλε έναν ήχο λες και συμφώνησε, κοίταξε για μια στιγμή το κενό, και άνοιξε διάπλατα τα μάτια του. Συνέχισα τότε: «Είσαι τραυματισμένο. Είναι τόσο μεγάλη η πληγή που έχεις στη μουσούδα σου, που όποιος τη δει μπορεί να σε κοροϊδέψει. Πρέπει να ξεκουραστείς μέχρι να επουλωθεί. Αν δεν αναρρώσεις πλήρως, δεν γίνεται να βγαίνεις έξω μαζί μας». Αφού άκουσε τα λόγια Μου, δεν έβγαλε τσιμουδιά ούτε επέμεινε να βγει έξω. Σκέφτηκα τότε ότι μέχρι και τα σκυλιά καταλαβαίνουν πώς έχουν τα πράγματα. Πέρασε λίγος καιρός και η πληγή έκλεισε και φαινόταν πολύ καλύτερα. Αποφάσισα τότε να το βγάλω έξω. Όταν μια αδελφή είδε το σκυλάκι, ρώτησε: «Έι, τι έπαθε η μουσούδα σου;» Με το που το άκουσε αυτό, γύρισε το κεφάλι του και έτρεξε στο αυτοκίνητο χωρίς να κοιτάξει στιγμή πίσω του, και δεν ήθελε με τίποτα να επιστρέψει. Μόλις η αδελφή άρχισε να του μιλάει, αυτό έκατσε φρόνιμο, και μόλις του έδωσε λίγο νερό, το ήπιε. Δεν το έβαλε στα πόδια. Με το που το ρώτησε όμως «Τι έπαθε η μουσούδα σου;», γύρισε το κεφάλι του και άρχισε να τρέχει χωρίς να κοιτάξει στιγμή πίσω του. Όταν γυρίσαμε σπίτι, το ρώτησα: «Γιατί το έβαλες στα πόδια όταν σε ρώτησε η αδελφή για την πληγή στη μουσούδα σου; Ντρέπεσαι;» Με κοίταξε με ένα ντροπαλό ύφος, κι άρχισε να χαμηλώνει το κεφάλι του. Ένιωθε τόσο αμήχανα που δεν Με κοιτούσε καν. Κούρνιασε στην αγκαλιά Μου, και Με άφησε να το χαϊδέψω και να το κρατήσω. Του είπα τότε: «Μην ξανατσακωθείς ποτέ με το κουτάβι σου. Αν τραυματιστείς και αφήσει πάλι σημάδι, μπορεί να φαίνεσαι άσχημο. Ο κόσμος θα σε κοροϊδεύει. Πού θα κρύψεις το πρόσωπό σου τότε;» Ορίστε, ακόμα και ένα μικρό πεντάχρονο σκυλάκι ξέρει από ντροπή. Ξέρει να κρύβεται από τους ανθρώπους, μην τυχόν και το κοροϊδέψουν επειδή έχει τραυματιστεί στο πρόσωπό του. Εφόσον ένα μικρό σκυλάκι διαθέτει αυτόν τον βαθμό νοημοσύνης, δεν θα τον διαθέτουν λογικά και οι άνθρωποι; (Ναι.) Λογικά θα τον διαθέτουν και οι άνθρωποι· είναι, δηλαδή, κάτι που διαθέτουν οι άνθρωποι στα πλαίσια της λογικής τους. Τι σημαίνει να είσαι αξιοπρεπής; Τι σημαίνει να διαπαιδαγωγείσαι; Τι σημαίνει να μη γίνεσαι αντιπαθής ή αποκρουστικός στους άλλους; Αυτό είναι το πρότυπο που πρέπει να έχεις μέσα σου και το πιο απλό ζήτημα στην καθημερινότητά σου. Αν διαθέτεις κανονική ανθρώπινη συνείδηση και λογική, μπορείς να χειρίζεσαι τα πάντα με ακρίβεια, χωρίς να χρειάζεσαι συναναστροφή σχετικά με αλήθειες όπως η διόρθωση της διεφθαρμένης διάθεσης ή των αρνητικών συναισθημάτων των ανθρώπων. Αν, φυσικά, ζεις στο δικό σου σπίτι, δεν πειράζει να είσαι λίγο ακατάστατος· δεν είναι τόσο αυστηρά τα πρότυπα. Αν, όμως, συγκατοικείς μαζί με άλλους αδελφούς και αδελφές, πρέπει να φροντίζεις να είναι σωστή η κανονική ανθρώπινη φύση σου. Παρόλο που δεν έχουμε συγκεκριμένες απαιτήσεις και αυστηρά πρότυπα γι’ αυτά τα θέματα, εφόσον είσαι κανονικός άνθρωπος, πρέπει να τα αντιλαμβάνεσαι σε έναν βαθμό. Όσοι έχουν κανονική ανθρώπινη φύση πρέπει να κάνουν και να διαθέτουν αυτά τα πράγματα, τα οποία δεν σχετίζονται με σκέψεις, απόψεις, οπτικές ή θέσεις που αφορούν το πώς βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα, πώς συμπεριφέρεται και ενεργεί. Σε καμία περίπτωση δεν σχετίζονται με κάποιο σπουδαιότερο μονοπάτι, κατεύθυνση ή στόχο ζωής. Είναι, επομένως, προτιμότερο να λύσεις αυτά τα θέματα σύμφωνα με τις απαιτήσεις της κανονικής ανθρώπινης συνείδησης και λογικής. Έτσι, οι άλλοι δεν θα σε κουτσομπολεύουν και δεν θα σε θεωρούν αηδιαστικό. Όσον αφορά τώρα τις προσωπικές σου συνήθειες, τα χόμπι σου, τις διαφορές στην προσωπικότητά σου ή τις επιλογές σου σε θέματα που δεν σχετίζονται με τις αρχές, και οτιδήποτε δεν αφορά τις σκέψεις και τις απόψεις σου, έχεις το ελεύθερο να επιλέξεις τι θες να κάνεις και να διατηρήσεις τις συνήθειες σου. Δεν πρόκειται να παρέμβει ο οίκος του Θεού. Ο Θεός έχει δώσει στους ανθρώπους ελεύθερη βούληση και βασική συνείδηση και λογική. Έχουν έτσι τη δυνατότητα να επιλέγουν οι ίδιοι τα ενδιαφέροντα, τα χόμπι και τις συνήθειες τους, καθώς και τον τρόπο ζωής που ταιριάζει στην προσωπικότητά τους. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να σε ελέγχει, να σε περιορίζει ή να σου ρίχνει το φταίξιμο. Αν κάτι δεν αφορά τις αλήθεια-αρχές ή τις απαιτήσεις που εκφράζονται στα λόγια του Θεού, ή πιο συγκεκριμένα, αν ένα θέμα δεν αφορά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα, συμπεριφέρεται και ενεργεί, ο καθένας έχει τότε το δικαίωμα να επιλέξει ελεύθερα τον δικό του τρόπο ζωής, και κανείς δεν πρόκειται να παρέμβει σ’ αυτό. Σε περίπτωση που κάποιος επικεφαλής, αρχηγός ομάδας ή επόπτης σού ασκεί κριτική ή παρεμβαίνει σε κάποιο προσωπικό σου θέμα, έχεις το δικαίωμα να τον αγνοήσεις. Με λίγα λόγια, όλα αυτά τα ζητήματα της κανονικής ανθρώπινης φύσης δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τις απαιτήσεις που εκφράζονται στα λόγια του Θεού ούτε και με τις αλήθεια-αρχές. Αρκεί να αισθάνεσαι εσύ άνετα και όπως πρέπει, και η συμπεριφορά σου να μην επηρεάζει ούτε να ενοχλεί τους υπόλοιπους ανθρώπους. Αν, λόγου χάρη, σου αρέσει να ντύνεσαι καλά και να είσαι στην τρίχα, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, αρκεί βέβαια να μην επηρεάζεις τους άλλους. Αν, όμως, είναι νύχτα και οι άλλοι πρέπει να πάνε για ύπνο στις έντεκα, δεν είσαι σωστό να κάθεσαι να πλένεις ρούχα και να καθαρίζεις μέχρι εκείνη την ώρα. Αν τώρα είσαι στο σπίτι σου και δεν επηρεάζεις τη ζωή των άλλων, κάτσε άμα θες ξύπνιος όλη νύχτα, μέχρι τις τέσσερις ή τις πέντε το πρωί. Έχεις το ελεύθερο. Τώρα, όμως, που συγκατοικείς με άλλους αδελφούς και αδελφές, οι πράξεις σου επηρεάζουν την καθημερινή ρουτίνα και το πρόγραμμά τους, κι αυτό δεν είναι καλό. Αν κάνεις κάτι τέτοιο, τότε καταχράσαι τα δικαιώματα και την ελευθερία σου· φέρεσαι ιδιότροπα, άρα δεν έχεις ανθρώπινη φύση. Για χάρη της δικής σου ελευθερίας και προκειμένου να ικανοποιήσεις τις προτιμήσεις και τις επιθυμίες της δικής σου σάρκας, διαταράσσεις τη ζωή των άλλων και δεν διστάζεις να θυσιάζεις ακόμη και τον χρόνο που έχουν στη διάθεσή τους για να ξεκουραστούν. Μια τέτοια συμπεριφορά δεν συνάδει με την κανονική ανθρώπινη συνείδηση και λογική, και πρέπει να την αλλάξεις. Αυτό, λοιπόν, έχει να κάνει με τις αρχές της προσωπικής σου συμπεριφοράς και όχι με το αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα στον τρόπο ζωής σου ή στις προσωπικές σου συνήθειες όσον αφορά την καθαριότητα. Είναι ένα πρόβλημα που αφορά τις αρχές που διέπουν τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεσαι. Δεν λαμβάνεις υπόψη τα συναισθήματα, τις ψυχικές διαθέσεις και τα συμφέροντα των άλλων, αλλά αντίθετα, επιλέγεις να προστατεύσεις και να διαφυλάξεις τα δικά σου συμφέροντα σε βάρος των άλλων. Αυτό το φέρσιμο δεν συνάδει με τις απαιτήσεις που έχει ο Θεός όσον αφορά την συμπεριφορά ούτε με τις αρχές συμπεριφοράς. Προκειμένου, λοιπόν, να θεωρηθούν κανονική ανθρώπινη φύση οι προτιμήσεις, τα ενδιαφέροντα, οι επιλογές κάποιου ως προς τον τρόπο ζωής του, οι συνήθειες, οι ελευθερίες, τα δικαιώματά του και άλλα παρόμοια πράγματα της κανονικής ανθρώπινης φύσης, πρέπει όλα αυτά να εμπίπτουν στο πλαίσιο της συνείδησης και της λογικής του. Αν όλα αυτά ξεπερνούν τα όρια της κανονικής ανθρώπινης συνείδησης και λογικής, τότε δεν μιλάμε πια για κανονική ανθρώπινη φύση, έτσι δεν είναι; (Έτσι είναι, ναι.) Όσο μένεις μέσα στα όρια της κανονικής ανθρώπινης συνείδησης και λογικής, φέρεσαι σαν κανονικός άνθρωπος. Αν, όμως, ξεπερνάς τα όρια αυτά και εξακολουθείς να δίνεις έμφαση στην ελευθερία σου, δεν ενεργείς πλέον σαν κανονικός άνθρωπος· είσαι υπάνθρωπος. Πρέπει να καταλάβεις ότι αυτό πρέπει οπωσδήποτε να αλλάξει. Τι πρέπει να καταλάβεις δηλαδή; Πρέπει να αντιμετωπίζει κανείς αυτά τα προσωπικά ζητήματα μέσα στα όρια της κανονικής ανθρώπινης συνείδησης και λογικής. Αυτό αποτελεί αρχή της προσωπικής συμπεριφοράς. Εφόσον οι προσωπικές σου συνήθειες, απαιτήσεις, επιλογές ως προς τον τρόπο ζωής σου, και ούτω καθεξής, δεν υπερβαίνουν τα όρια της κανονικής ανθρώπινης συνείδησης και λογικής, όλα αυτά είναι καθαρά δικό σου θέμα. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες απαιτήσεις σχετικά με αυτά τα πράγματα.

Όσον αφορά το πρώτο μέρος του πώς να επιδιώκει κανείς την αλήθεια, αυτό δηλαδή της «εγκατάλειψης», τα κύρια κατευθυντήρια θέματα και αυτά που αφορούν τις αρχές σχετικά με τις οποίες πρέπει να συναναστραφούμε είναι βασικά η εγκατάλειψη διάφορων αρνητικών συναισθημάτων, όπως η κατωτερότητα, το μίσος, ο θυμός, η κατάθλιψη, η οδύνη, η ανησυχία, το άγχος και η καταπίεση. Νωρίτερα, συναναστραφήκαμε ξεκάθαρα πάνω στα λιγότερο σημαντικά, δευτερεύοντα ζητήματα που δεν έχουν να κάνουν με αρχές και κατευθύνσεις. Όσον αφορά τώρα κάποια συναισθήματα που έχεις όταν αντιμετωπίζεις διάφορα προσωπικά θέματα, όπως για παράδειγμα, η απροθυμία, η δυσαρέσκεια, η δυσανασχέτηση και άλλα παρόμοια, όλα αυτά είναι καθαρά προσωπικά σου θέματα, εφόσον βέβαια δεν έχουν καμία σχέση με πραγματικές σκέψεις και απόψεις και δεν σχετίζονται με τις αρχές βάσει των οποίων βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα ή συμπεριφέρεται και ενεργεί. Πρέπει, λοιπόν, να τα ρυθμίσεις και να τα αντιμετωπίσεις στα πλαίσια της συνείδησης και της λογικής σου. Μπορεί, για παράδειγμα, να πεινάς, αλλά να μην έχεις καμία όρεξη να κάτσεις να μαγειρέψεις. Δεν έχεις καθόλου δυνάμεις να δουλέψεις με άδειο στομάχι, αλλά όταν μαγειρεύεις τελικά, σε πιάνουν τα νεύρα σου. Μπορεί να σου περάσει απ’ το μυαλό η εξής σκέψη: «Είναι αρνητικό συναίσθημα αυτό που νιώθω;» Δεν είναι αρνητικό συναίσθημα, όχι· απλώς τεμπελιάζεις και δεν σου αρέσει το μαγείρεμα. Αυτό είναι θέμα της διεφθαρμένης σάρκας σου. Αν σου το επιτρέπει η οικονομική σου κατάσταση, μπορείς κάλλιστα να προσλάβεις κάποιον να σε βοηθάει με το μαγείρεμα. Αν όμως δεν έχεις αρκετά χρήματα, θα πρέπει να βρεις μόνος σου μια λύση. Δεν είναι κανείς άλλος υποχρεωμένος να λύσει αυτά τα προβλήματα ζωής για λογαριασμό σου· είναι καθαρά δική σου ευθύνη. Όλες αυτές οι καθημερινές αγγαρείες, όπως το φαγητό, το ντύσιμο, το βούρτσισμα και η απολέπιση είναι μέρος της ανθρώπινης ζωής και έμφυτες στην ανθρώπινη ύπαρξη. Οι άνθρωποι δεν είναι όπως οι γάτες και τα σκυλιά. Άμα υιοθετήσεις ένα γατάκι ή ένα κουτάβι, το τι θα φάει και θα πιει είναι δική σου ευθύνη. Όταν πεινάει, πρέπει να το ταΐσεις εσύ. Δεν ισχύει, όμως, το ίδιο και για τους ανθρώπους, οι οποίοι πρέπει να φροντίζουν και να επωμίζονται μόνοι τους αυτές τις πτυχές της ζωής. Δεν τους είναι βάρος αυτό. Όσοι έχουν κανονική ανθρώπινη φύση καταφέρνουν να χειρίζονται σωστά αυτά τα πράγματα. Απλώς κάποιοι μπορεί να νιώθουν πως δεν τα έχουν ξανακάνει ποτέ όλα αυτά. Κάποιοι άνδρες, κυρίως, μεγάλωσαν με γονείς και συγγενείς που τους βοηθούσαν να οργανώσουν τα πάντα και τους κακόμαθαν τόσο πολύ που δεν έμαθαν ποτέ να μαγειρεύουν, να πλένουν ρούχα και να φροντίζουν τις ανάγκες τους στη ζωή. Όλο αυτό οφείλεται στο οικογενειακό τους περιβάλλον. Κάποια στιγμή, όμως, αποχωρίζονται τους γονείς τους κι αρχίσουν να ζουν ανεξάρτητοι. Τότε, λοιπόν, είναι σε θέση να κάνουν τα πάντα μόνοι τους· πλένουν ακόμα και τα ρούχα τους και στρώνουν μόνοι τους το κρεβάτι τους. Στην πραγματικότητα, η κανονική ανθρώπινη φύση μπορεί να τα καταφέρει όλα αυτά. Τίποτα απ’ αυτά δεν είναι δύσκολο για έναν ενήλικα και σίγουρα δεν πρέπει να του φαίνονται βουνό. Είναι όλα προβλήματα που μπορούν εύκολα να λυθούν. Αν τα πρότυπα που έχεις για την ποιότητα της ζωής σου είναι υψηλά, τότε μπορείς να τα καταφέρεις καλύτερα. Αν οι προσδοκίες σου για την ποιότητα της ζωής σου δεν είναι τόσο αυστηρές ή υψηλές, μπορείς να είσαι πιο χαλαρός. Κανένα απ’ αυτά τα θέματα, όμως, δεν αφορά τις αρχές.

Εφόσον στην ουσία δεν έχουμε κάτι να προσθέσουμε, θα ολοκληρώσουμε σ’ αυτό το σημείο τη συναναστροφή μας πάνω στο πρώτο σημαντικό θέμα του πώς να επιδιώκει κανείς την αλήθεια, την εγκατάλειψη, δηλαδή, των διαφόρων αρνητικών συναισθημάτων. Εκτός από τα αρνητικά συναισθήματα, το επόμενο πράγμα που πρέπει να εγκαταλείψει κανείς, καθώς επιδιώκει την αλήθεια, είναι οι προσωπικές επιδιώξεις, τα ιδανικά και οι επιθυμίες του. Αυτή είναι η δεύτερη σημαντική πτυχή της «εγκατάλειψης» για το πώς να επιδιώκει κανείς την αλήθεια, και πάνω σ’ αυτή θα συναναστραφούμε σήμερα. Οι άνθρωποι πρέπει να εγκαταλείπουν τις επιδιώξεις, τα ιδανικά και τις επιθυμίες τους. Το καταλαβαίνετε αυτό; (Το καταλαβαίνουμε, ναι.) Ανέφερα μόλις τα αντικείμενα αυτής της συγκεκριμένης άσκησης της «εγκατάλειψης» και τους δώσατε μάλιστα ιδιαίτερη βάση. Ας εξετάσουμε τώρα το εξής θέμα: Όταν μιλάμε για την εγκατάλειψη των ανθρώπινων επιδιώξεων, ιδανικών και επιθυμιών, τι σας έρχεται στο μυαλό; Μπορείτε να σκεφτείτε κάποιο παράδειγμα; (Μου έρχονται στο μυαλό τα ιδανικά των ανθρώπων, σχετικά με τα οποία συναναστράφηκες προηγουμένως, Θεέ μου. Κάποιοι άνθρωποι, για παράδειγμα, έχουν ένα ιδιαίτερο ταλέντο, λόγου χάρη στην υποκριτική, και φιλοδοξούν να γίνουν διασημότητες και σταρ. Ή κάποιοι που τα καταφέρνουν στο γράψιμο και έχουν λίγο ταλέντο στη συγγραφή ελπίζουν πως ο οίκος του Θεού θα τους αναθέσει καθήκοντα κειμενογράφου και πως θα γίνουν συγγραφείς. Αυτά είναι κάποια από τα ιδανικά που γεννιούνται μέσα στους ανθρώπους.) Έχετε κάτι άλλο να προσθέσετε; (Οι άνθρωποι επιδιώκουν να γίνουν πετυχημένοι, να έχουν ένα μέλλον και να πραγματοποιηθούν οι ελπίδες τους. Θέλουν να λάβουν ευλογίες.) Σκεφτείτε λίγο ακόμα, τι άλλο; Τι πρέπει να τονίσουμε εδώ; Τις επιδιώξεις, τα ιδανικά και οι επιθυμίες που πρέπει να εγκαταλείψουν οι άνθρωποι. Πέρα από τις εξωφρενικές επιθυμίες που έχουν οι άνθρωποι και τις ελπίδες που τρέφουν για το μέλλον και τη μοίρα τους, τι άλλο στην πραγματική τους ζωή και μέσα στο περιβάλλον που είναι απαραίτητο για την επιβίωσή τους σχετίζεται με τις επιδιώξεις, τα ιδανικά και τις επιθυμίες που πρέπει να εγκαταλείψουν; Ποια σημαντικά ζητήματα στη ζωή μπορούν να επηρεάσουν την πίστη σου στον Θεό και την επιδίωξη της αλήθειας; (Όταν κάποιος φτάνει σε ηλικία γάμου, είναι πιθανό να περιοριστεί από τα δεσμά του γάμου. Είναι επίσης πιθανό, σε περίπτωση που η καριέρα ενός ανθρώπου έρχεται σε σύγκρουση με την πίστη του στον Θεό, να επιλέξει να ακολουθήσει την καριέρα. Να άλλες δύο πτυχές που πρέπει να εγκαταλείψει κανείς.) Πολύ σωστά. Πιστεύετε στον Θεό εδώ και λίγα χρόνια τώρα, κι έχετε έτσι πετύχει κάποια αποτελέσματα και αποκτήσει λίγη εμπειρία. Αναφερθήκατε ολόσωστα σε δύο σημαντικές πτυχές, τον γάμο και την καριέρα. Αυτά είναι δύο από τα σημαντικότερα θέματα στο μονοπάτι της ζωής ενός ανθρώπου που έχουν να κάνουν με δια βίου ζητήματα. Ο γάμος είναι σημαντικό θέμα για όλους τους ανθρώπους, ενώ η καριέρα είναι επίσης μεγάλη υπόθεση και κάτι που κανείς δεν μπορεί να προσπεράσει ή να αποφύγει. Πέρα απ’ αυτά τα δύο τώρα, υπάρχουν άλλα σημαντικά ζητήματα; (Υπάρχει κι άλλη μία πτυχή: το πώς αντιμετωπίζει κανείς την οικογένεια, τους γονείς και τα παιδιά του. Οι άνθρωποι δυσκολεύονται να εγκαταλείψουν αυτά τα πράγματα όταν έρχονται σε σύγκρουση με την πίστη τους στον Θεό και την επιδίωξη της αλήθειας.) Μη χρησιμοποιείτε τόσο μεγάλες προτάσεις όταν είναι να κάνετε μια γενική αναφορά. Νωρίτερα, αναφερθήκαμε στον γάμο και την καριέρα. Πώς, λοιπόν, θα ονομάσουμε αυτήν την πτυχή; (Οικογένεια.) Σωστά, η οικογένεια είναι μια εξίσου σημαντική πτυχή. Αφορά τους πάντες; (Ναι.) Αφορά τους πάντες και είναι κάτι αρκετά συγκεκριμένο και αντιπροσωπευτικό. Ο γάμος, η οικογένεια και η καριέρα είναι όλα σημαντικές πτυχές που έχουν να κάνουν με το κύριο θέμα των ανθρώπινων επιδιώξεων, ιδανικών και επιθυμιών. Συνολικά, υπάρχουν τέσσερα σημαντικά θέματα που έχουν να κάνουν με την εγκατάλειψη των ανθρώπινων επιδιώξεων, ιδανικών και επιθυμιών. Έχετε προσδιορίσει ολόσωστα τρία από αυτά, και αυτό είναι πολύ σπουδαίο. Απ’ ό,τι φαίνεται, πρέπει να συναναστραφούμε με λεπτομέρειες πάνω στο συγκεκριμένο θέμα, αφού είναι κάτι που έχετε ήδη στο μυαλό σας και σχετίζεται πολύ άμεσα με τη ζωή σας, καθώς και με το ανάστημα και την εμπειρία σας. Μένει ένα τελευταίο θέμα, το οποίο είναι στην πραγματικότητα πολύ απλό. Ποιο είναι αυτό; Τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι ενός ανθρώπου. Δεν είναι απλό; (Ναι.) Γιατί αναφέρομαι στα ενδιαφέροντα και τα χόμπι; Για ρίξτε μια πιο προσεκτική ματιά στο θέμα. Σχετίζονται, λέτε, τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι με τις ανθρώπινες επιδιώξεις, τα ιδανικά και τις επιθυμίες που πρέπει να συζητήσουμε; (Ναι.) Σχετίζεται ο γάμος με όλα αυτά; (Ναι.) Σχετίζεται η οικογένεια; (Ναι.) Σχετίζεται η καριέρα μ’ αυτά τα πράγματα; Κι αυτή σχετίζεται. Καθεμία από τις τέσσερις αυτές πτυχές σχετίζεται με τις επιδιώξεις, τα ιδανικά και τις επιθυμίες ενός ανθρώπου. Καθεμία περιλαμβάνει φαντασιοκοπίες και συγκεκριμένες απαιτήσεις που κρύβουν βαθιά μέσα τους οι άνθρωποι για την πτυχή αυτή, καθώς και όλα όσα θέλουν να αποκτήσουν σε σωματικό ή συναισθηματικό επίπεδο. Κάθε πτυχή έχει συγκεκριμένα στοιχεία και ξεκάθαρες επιδιώξεις, και περιλαμβάνει επίσης την προσπάθεια που καταβάλλει κανείς και το τίμημα που πληρώνει για όλα αυτά. Κάθε πτυχή περιλαμβάνει και επηρεάζει τις σκέψεις και τις απόψεις ενός ανθρώπου καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, ενώ μπορεί να επηρεάσει και το κατά πόσο επιδιώκει τους σωστούς στόχους. Εννοείται δε, πως επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα και τον τρόπο με τον οποίο φέρεται και ενεργεί. Αν μιλήσω πολύ γενικά, μπορεί να μη γίνω σαφής και να δυσκολευτείτε να καταλάβατε τι θέλω να πω. Ας συναναστραφούμε, λοιπόν, σχετικά με την κάθε πτυχή μία προς μία κι ας τις εξετάσουμε όλες προσεκτικά. Μπορεί, έτσι, σταδιακά να καταλάβετε ξεκάθαρα όλα αυτά τα ζητήματα. Μόλις ξεκαθαριστούν, λοιπόν, μπορεί ο καθένας να αναζητήσει εδώ τις αρχές που θα πρέπει να εφαρμόζει και να τηρεί.

Ας μιλήσουμε, λοιπόν, πρώτα για τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι. Εννοείται πως τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι δεν αφορούν περιστασιακά πράγματα που κάνουν οι άνθρωποι για να διασκεδάσουν. Δεν αφορούν κάποιες προσωρινές ασχολίες τους ή κάποια πράγματα που μαθαίνουν για συγκεκριμένο διάστημα. Δεν έχουν καμία σχέση με πράγματα που διαρκούν προσωρινά. Τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι για τα οποία μιλάμε εδώ αναφέρονται στην ειλικρινή λαχτάρα και επιδίωξη που κρύβει ένας άνθρωπος στο πνεύμα του και βαθιά μέσα στην ψυχή του. Αναφέρονται στα πράγματα εκείνα, για τα οποία ένας άνθρωπος θα προβεί μέχρι και σε συγκεκριμένες δράσεις και σχέδια, ενώ θα καταβάλει μάλιστα και συγκεκριμένες προσπάθειες και θα πασχίσει να ικανοποιήσει ή να εξελίξει ακόμα περισσότερο αυτά τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι ή ακόμα και να βρει μια δουλειά που να σχετίζεται μ’ αυτά. Όταν αναφερόμαστε, λοιπόν, στα ενδιαφέροντα και τα χόμπι μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, εννοούμε πως κάποιοι άνθρωποι έχουν θέσει συγκεκριμένους στόχους και ιδανικά, για τα οποία έχουν μάλιστα πληρώσει κάποιο τίμημα, έχουν ξοδέψει ενέργεια ή έχουν προβεί σε συγκεκριμένες δράσεις. Μπορεί, για παράδειγμα, για χάρη των ενδιαφερόντων και των χόμπι τους, να έχουν κάτσει να μελετήσουν σχετικές γνώσεις, και να αφιερώνουν το μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς τους στο να μαθαίνουν γι’ αυτά τα πράγματα, να αποκτούν πρακτική εμπειρία και να τα βιώνουν. Λόγου χάρη, το ενδιαφέρον και το χόμπι κάποιων συγκεκριμένων ανθρώπων είναι η ζωγραφική. Ο ζωγραφιές, λοιπόν, που κάνουν δεν είναι απλά πορτρέτα ή τοπία. Αυτό που κάνουν ξεπερνάει τα απλά ενδιαφέροντα και χόμπι. Μελετούν διάφορες τεχνικές ζωγραφικής, δηλαδή πώς να φτιάχνουν σκίτσα, τοπία και πορτρέτα. Μερικοί μάλιστα μαθαίνουν τεχνικές όπως η ελαιογραφία και η ζωγραφική με μελάνι. Δεν μελετούν όλα αυτά τα πράγματα απλώς και μόνο λόγω των ενδιαφερόντων και των χόμπι τους. Αντίθετα, επειδή έχουν αυτό το ενδιαφέρον για τη ζωγραφική, έχουν αναπτύξει και θέσει κάποια ιδανικά, και έχουν κάποιες επιθυμίες. Θέλουν μέχρι και να αφιερώσουν ολόκληρη τη ζωή τους στη ζωγραφική, να γίνουν καταξιωμένοι ζωγράφοι και να επιδιώξουν να ασχοληθούν επαγγελματικά με τη ζωγραφική. Προκειμένου να δουλέψουν σαν ζωγράφοι, χρειάζεται πρώτα εκτεταμένη προετοιμασία και σχεδιασμός. Πρέπει για παράδειγμα, μεταξύ άλλων, να παρακολουθήσουν ειδικές σχολές για να εκπαιδευτούν και να καταρτιστούν περαιτέρω, πρέπει να μελετήσουν διάφορες πτυχές της ζωγραφικής, να κάνουν επιτόπια σχέδια, να ζητήσουν την καθοδήγηση ειδικών και κορυφαίων καλλιτεχνών και να λάβουν μέρος σε διαγωνισμούς. Όλες αυτές οι δραστηριότητες περιστρέφονται γύρω από τις επιδιώξεις, τα ιδανικά και τις επιθυμίες τους, τα οποία βασίζονται φυσικά στα ενδιαφέροντα και τα χόμπι τους. Ο λόγος για τον οποίο έχουν, δηλαδή, αναπτύξει τις επιδιώξεις, τα ιδανικά και τις επιθυμίες της ζωής τους είναι ακριβώς τα ενδιαφέρονται και τα χόμπι τους. Μερικοί μελετούν την ιστορία με πολύ πάθος· τους αρέσει τόσο η αρχαία όσο και η σύγχρονη ιστορία, τόσο η εγχώρια όσο και η ξένη. Καθώς μεγαλώνει όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον τους, αρχίζουν να βλέπουν τον εαυτό τους ως ταλαντούχους στον συγκεκριμένο τομέα και θεωρούν χρέος τους το να ακολουθήσουν μια αντίστοιχη καριέρα. Συνεχίζουν έτσι να μαθαίνουν και επιμορφώνονται ακόμα περισσότερο. Καθ’ όλη τη διαδικασία αυτή, βέβαια, συνεχίζουν να παίρνουν μορφή και να παγιώνονται οι επιδιώξεις, τα ιδανικά και οι επιθυμίες τους, μέχρι που στο τέλος φιλοδοξούν να γίνουν ιστορικοί. Πριν να το καταφέρουν αυτό, αφιερώνουν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου και της ενέργειάς τους στο συγκεκριμένο ενδιαφέρον και χόμπι. Κάποιοι άλλοι ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τα οικονομικά, και τους αρέσει να δουλεύουν με αριθμούς και να μαθαίνουν πράγματα για τον τομέα αυτόν. Ελπίζουν έτσι πως μια μέρα θα διαπρέψουν ή θα πετύχουν στον χώρο των οικονομικών. Με δυο λόγια, με βάση το ενδιαφέρον και το χόμπι τους, αναπτύσσουν κι αυτοί μια επιδίωξη και κάποια ιδανικά και επιθυμίες που σχετίζονται με το συγκεκριμένο ενδιαφέρον και χόμπι. Ταυτόχρονα, προκειμένου να μάθουν, να ερευνήσουν, να μορφωθούν ακόμα περισσότερο και να αποκτήσουν ολοκληρωμένες γνώσεις που σχετίζονται με τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι τους, επενδύουν τον χρόνο τους, προβαίνουν σε συγκεκριμένες δράσεις, πληρώνουν ένα τίμημα και ξοδεύουν ενέργεια. Κάποιοι άλλοι έχουν πάθος με τις τέχνες· τις τέχνες, για παράδειγμα, του θεάματος, όπως τον χορό, το τραγούδι ή τη σκηνοθεσία. Αναπτύσσουν, λοιπόν, αντίστοιχα ενδιαφέροντα και χόμπι και μέσα απ’ αυτά, παίρνουν σταδιακά μορφή και παγιώνονται τα ιδανικά και οι επιθυμίες τους. Και καθώς τα ιδανικά και οι επιθυμίες αυτές μετατρέπονται σταδιακά σε στόχους ζωής, αφιερώνουν κι αυτοί τις προσπάθειες, τον κόπο και τις ενέργειές τους στην επιδίωξη αυτών των στόχων. Σε κάποιους ανθρώπους αρέσει να εργάζονται στον χώρο της εκπαίδευσης. Προκειμένου, λοιπόν, να ακολουθήσουν μια καριέρα σχετική με τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι τους, μελετούν, διάφορες πτυχές της εκπαίδευσης, όπως για παράδειγμα, ψυχολογία και άλλα σχετικά πράγματα που πρέπει να γνωρίζουν. Σε κάποιους άλλους αρέσει πολύ το σχέδιο, η μηχανική, η τεχνολογία ή η ηλεκτρονική. Σε άλλους αρέσει να ερευνούν έντομα, μικροοργανισμούς, καθώς και τις διάφορες συμπεριφορές των ζώων, τα πρότυπα επιβίωσής τους, την προέλευσή τους και άλλα παρόμοια. Σε κάποιους άλλους αρέσει πολύ να δουλεύουν στα μέσα ενημέρωσης και φιλοδοξούν να εργαστούν στον κλάδο αυτόν ως παρουσιαστές, εκφωνητές, δημοσιογράφοι και ούτω καθεξής. Με γνώμονα τα διάφορα ενδιαφέροντα και χόμπι τους, οι άνθρωποι συνεχίζουν να μαθαίνουν και να τα εξερευνούν σε βάθος, έως ότου σταδιακά τα κατανοήσουν. Έτσι, οι επιδιώξεις, τα ιδανικά και οι επιθυμίες τους διεισδύουν βαθύτερα στις καρδιές τους και συνεχίζουν να διαμορφώνονται. Εννοείται πως παράλληλα με τη σταδιακή διαμόρφωση των επιδιώξεων, των ιδανικών και των επιθυμιών του, κάθε άνθρωπος εργάζεται σκληρά και κινείται προς τα ιδανικά και τις επιθυμίες του. Σε κάθε βήμα που κάνει, επενδύει την ενέργεια, τον χρόνο, τα νιάτα, αλλά και τα συναισθήματα και τις προσπάθειές του.

Τη στιγμή που ένας άνθρωπος θέσει μια επιδίωξη και κάποια αντίστοιχα ιδανικά και επιθυμίες, όποιον τομέα ή κλάδο κι αν αφορούν τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι του και σε όποια κατηγορία κι αν ανήκουν, καθορίζονται τότε αυτόματα και οι στόχοι και η κατεύθυνση της ζωής του. Άπαξ τα ιδανικά και οι επιθυμίες ενός ανθρώπου γίνουν οι στόχοι της ζωής του, έχει ουσιαστικά καθοριστεί το μελλοντικό μονοπάτι που θα ακολουθήσει σ’ αυτόν τον κόσμο. Τι εννοώ όταν λέω πως έχει καθοριστεί; Ποιο ζήτημα εξετάζουμε εδώ; Από τη στιγμή που έχεις καθορίσει τα ιδανικά και τις επιθυμίες που απορρέουν από τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι σου, πρέπει επίσης να πασχίζεις και να αγωνίζεσαι προς αυτήν την κατεύθυνση, φτάνοντας μάλιστα σε σημείο να έχεις ακλόνητο και αποφασιστικό πνεύμα και νοοτροπία, και να είσαι διατεθειμένος να καταβάλεις γι’ αυτά την ενέργεια, τον χρόνο και το τίμημα μιας ολόκληρης ζωής. Με άλλα λόγια, οι στόχοι ζωής που έχεις ήδη θέσει θα επηρεάσουν αναπόφευκτα τη ζωή σου, τη μοίρα σου, το μέλλον σου, ακόμη και τον τελικό σου προορισμό, για να μην πω πως θα είναι τελείως συνυφασμένοι με αυτά. Πού θέλω να δώσω κυρίως έμφαση στο σημείο αυτό; Άπαξ και κάποιος ορίσει τις επιδιώξεις, τα ιδανικά και τις επιθυμίες του με βάση ένα συγκεκριμένο ενδιαφέρον ή χόμπι, δεν θα μένει πλέον άπραγος ούτε θα κάθεται με σταυρωμένα χέρια. Τα συγκεκριμένα ενδιαφέροντα και χόμπι δίνουν μορφή σε συγκεκριμένες δράσεις, υπό την καθοδήγηση των οποίων, θα ορίσεις παράλληλα τα ιδανικά και τις επιθυμίες σου. Από εκεί και στο εξής, ούτε η καρδιά σου ούτε τα πόδια σου θα σταματήσουν πουθενά. Είναι γραφτό να ζήσεις τη ζωή σου χάριν των ιδανικών και των επιθυμιών σου. Δεν πρόκειται να αρκεστείς ποτέ απλώς σε λίγες γνώσεις και τέλος. Επειδή έχεις αυτά τα ταλέντα κι αυτές τις δυνατότητες και τα χαρίσματα, θα ψάξεις σίγουρα να βρεις μια θέση που σου ταιριάζει. Μπορεί κιόλας να καταβάλεις αδιάκοπες προσπάθειες για να απογειωθείς και να διαπρέψεις σε αυτόν τον κόσμο και μέσα στο πλήθος, χωρίς να μετανιώνεις για τίποτα. Με την πεποίθηση πως θα νικήσεις, θα επιδιώκεις τα ιδανικά και τις επιθυμίες σου, και προκειμένου να τα πετύχεις, θα είσαι μάλιστα διατεθειμένος να πληρώσεις οποιοδήποτε τίμημα και να αντιμετωπίσεις οποιεσδήποτε δυσκολίες, κινδύνους και βάσανα. Γιατί είναι σε θέση να το κάνουν αυτό οι άνθρωποι; Γιατί, με το που αναπτύξουν κάποια ιδανικά και επιθυμίες με βάση τα ενδιαφέροντα και τα χόμπιτους, είναι ικανοί να συμπεριφέρονται έτσι; (Ο στόχος τους είναι να πραγματοποιήσουν τα ιδανικά τους, να επιδιώξουν ανώτερα πράγματα και να γίνουν καλύτεροι απ’ όλους τους άλλους. Γι’ αυτόν τον λόγο, όποια δυσκολία κι αν βρεθεί μπροστά τους, δεν κάνουν πίσω, αλλά συνεχίζουν να επιδιώκουν τα ιδανικά και τις επιθυμίες τους.) Οι άνθρωποι έχουν ένα έμφυτο ένστικτο. Αν δεν γνωρίζουν ποια είναι τα δυνατά τους σημεία ή ποια είναι τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι τους, νιώθουν πως δεν ανήκουν πουθενά, αδυνατούν να αντιληφθούν την αξία τους και νιώθουν τελείως άχρηστοι. Δεν είναι σε θέση να αποδείξουν την αξία τους. Με το που ανακαλύψει, όμως, κάποιος τα ενδιαφέροντα και τα χόμπι του, θα τα χρησιμοποιήσει ως γέφυρα ή εφαλτήριο για να αντιληφθεί κι ο ίδιος την αξία του. Προκειμένου να επιδιώξει τα ιδανικά του, να αποκτήσει η ζωή του περισσότερη αξία, να γίνει χρήσιμος, να ξεχωρίσει μέσα στο πλήθος και να φανεί, να λάβει τον θαυμασμό και την έγκριση των άλλων και να γίνει ένας εξαίρετος άνθρωπος, είναι διατεθειμένος να πληρώσει το τίμημα. Θα μπορεί έτσι να ζήσει μια ολοκληρωμένη ζωή, να έχει μια επιτυχημένη καριέρα στον κόσμο αυτόν και να εκπληρώσει τα ιδανικά και τις επιθυμίες του. Θα ζει, τότε, μια ζωή γεμάτη αξία. Κοιτάζοντας το πολύβουο πλήθος των ανθρώπων που βρίσκονται γύρω του, ελάχιστοι είναι από τη φύση τους τόσο χαρισματικοί όσο ο ίδιος· ελάχιστοι έχουν θέσει υψηλά ιδανικά και επιθυμίες και έχουν καταβάλει αδιάκοπες προσπάθειες προκειμένου τελικά να τα πετύχουν. Ο ίδιος έχτισε την καριέρα του κάνοντας αυτό που αγαπά, απέκτησε τη φήμη, το κέρδος και το γόητρο που ήθελε, απέδειξε στους άλλους την αξία του αφού την αντιλήφθηκε κι ο ίδιος. Αυτή είναι η επιδίωξη των ανθρώπων. Κάθε άνθρωπος έχει τις δικές του επιδιώξεις, ιδανικά και επιθυμίες με γνώμονα τα μοναδικά του ενδιαφέροντα και χόμπι. Μπορεί φυσικά, αφού θέσει τις επιδιώξεις, τα ιδανικά και τις επιθυμίες του, να μην καταφέρει τελικά να πετύχει αυτά τα ιδανικά και τις επιθυμίες. Μόλις, όμως, ορίσει κάποιος τα ιδανικά και τις επιθυμίες του, μόλις θέσει συγκεκριμένες επιδιώξεις, δεν υπάρχει περίπτωση να επιτρέψει στον εαυτό του να παραμείνει συνηθισμένος. Όπως λέει και το ρητό, σε όλους αρέσει να μοστράρουν τις ικανότητές τους, όλοι θέλουν να θεωρούνται μοναδικοί. Κανείς δεν θέλει να είναι ένας συνηθισμένος άνθρωπος που θα λέει: «Έτσι θα είναι η ζωή μου. Θα μπορούσα κάλλιστα να γίνω βοσκός, αγρότης, ένας απλός χτίστης ή επιστάτης. Και διανομέας θα μπορούσα να γίνω ή ντελιβεράς». Κανείς δεν έχει τέτοιου είδους ιδανικά. Ας υποθέσουμε ότι λέτε: «Θωρείται ιδανικό το να γίνεις ένας ευτυχισμένος διανομέας;» Όλοι θα απαντήσουν: «Όχι, δεν θεωρείται σε καμία περίπτωση ιδανικό! Ιδανικό και επιθυμία θεωρείται το να γίνεις ιδιοκτήτης μιας εταιρείας διανομών, ένας παγκοσμίου φήμης αφεντικό!» Κανείς δεν θέλει να αποδεχθεί τον ρόλο του ως συνηθισμένος άνθρωπος. Μόλις κάποιος αποκτήσει έστω και την παραμικρή υποψία πως έχει κάποιο ενδιαφέρον ή κάποιο χόμπι, και υπάρχει μία στο εκατομμύριο πιθανότητα να διαπρέψει στην κοινωνία ή έστω να γίνει λίγο επιτυχημένος, δεν πρόκειται να το βάλει κάτω. Θα δώσει το 120 τοις εκατό του εαυτού του και θα πληρώσει οποιοδήποτε τίμημα. Έτσι δεν είναι; (Ναι.) Οι άνθρωποι δεν τα παρατάνε ποτέ.