Νούμερο 5: Η γνωστική ικανότητα

Η πέμπτη ικανότητα είναι η γνωστική ικανότητα. Σε τι αναφέρεται η γνωστική ικανότητα; Η κύρια έμφασή της είναι ο βαθμός στον οποίο ένας άνθρωπος κατανοεί τα ίδια τα πράγματα. Για να αξιολογήσει κάποιος τη γνωστική ικανότητα ενός ανθρώπου, πρέπει να εξετάσει τον βαθμό στον οποίο κατανοεί ένα πράγμα και το χρονικό διάστημα που χρειάζεται για να καταφέρει να κατανοήσει την ουσία αυτού του πράγματος. Αν το χρονικό διάστημα που χρειάζεται είναι πολύ μικρό και ο βαθμός στον οποίο κατανοεί κάτι είναι αρκετά μεγάλος, φτάνοντας στο επίπεδο της κατανόησης της ουσίας αυτού του πράγματος, τότε έχει γνωστική ικανότητα. Αν το χρονικό διάστημα που χρειάζεται ένας άνθρωπος για να κατανοήσει ένα πράγμα είναι εντός του κανονικού εύρους και μπορεί να κατανοήσει την ουσία αυτού του πράγματος, μπορεί να δει καθαρά τα αίτια και τις συνέπειες, καθώς και τη ρίζα και την ουσία των προβλημάτων που εμπεριέχει, κι έπειτα κατανοεί μέσα του αυτό το πράγμα και —ακόμα καλύτερα, μπορεί να δώσει έναν ορισμό και να αντλήσει ένα συμπέρασμα γι’ αυτό το πράγμα— αυτό σημαίνει ότι έχει καλό επίπεδο. Με άλλα λόγια, ως ένας κανονικός άνθρωπος που διαθέτει το σκεπτικό της κανονικής ανθρώπινης φύσης, είτε είσαι άνδρας είτε γυναίκα, είτε μόλις ενηλικιώθηκες είτε είσαι ήδη μεσήλικας ή ηλικιωμένος, αν καταφέρνεις να κατανοήσεις την ουσία αυτού του πράγματος εντός του κανονικού χρονικού πλαισίου, τότε το επίπεδό σου θεωρείται καλό. Αν το χρονικό διάστημα που χρειάζεσαι για να κατανοήσεις αυτό το πράγμα είναι τρεις ή τέσσερις φορές μεγαλύτερο από εκείνο ενός κανονικού ανθρώπου —αν, δηλαδή, ένας άνθρωπος καλού επιπέδου χρειάζεται τρεις μέρες, αλλά εσύ χρειάζεσαι δέκα μέρες ή ακόμα κι έναν μήνα— και, μέχρι να αντιληφθείς καθαρά ολόκληρη την αλληλουχία των γεγονότων σ’ αυτό το ζήτημα, έχουν ήδη εμφανιστεί η βλάβη και οι αρνητικές συνέπειες που προκαλούνται από αυτό, και μόνο τότε συνειδητοποιείς τη σοβαρότητα του ζητήματος και ποια είναι η ρίζα και η ουσία του, τότε στην καλύτερη περίπτωση το επίπεδό σου είναι μέτριο. Με άλλα λόγια, αν αυτό το ζήτημα δεν έχει προκαλέσει ακόμα σοβαρές συνέπειες, αλλά έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται συνεχώς κάποιες αρνητικές συνέπειες, και μόνο κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας αρχίζεις σταδιακά να συνειδητοποιείς τη ρίζα και την ουσία αυτού του ζητήματος, φτάνοντας σ’ έναν ορισμό και ένα συμπέρασμα, τότε το επίπεδό σου θεωρείται μέτριο. Αν, όμως, συνειδητοποιείς και κατανοείς ξαφνικά ποια είναι η φύση του συγκεκριμένου ζητήματος μόνο αφού το ζήτημα έχει καταλήξει σε αρνητικές ή σοβαρές συνέπειες, τότε το επίπεδό σου είναι εξαιρετικά χαμηλό. Αν αυτό το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει αρνητικές συνέπειες και εσύ εξακολουθείς να μην ξέρεις ποιο είναι το πρόβλημα μ’ αυτό ή ποια είναι η ρίζα του προβλήματος και δεν μπορείς και πάλι ν’ αντλήσεις κάποιο συμπέρασμα γι’ αυτό, τότε δεν έχεις καθόλου επίπεδο. Η γνωστική ικανότητα χωρίζεται σ’ αυτές τις τέσσερις βαθμίδες. Πρώτα είναι οι άνθρωποι καλού επιπέδου. Δηλαδή, όταν κάτι έχει μόλις προκύψει και απαιτείται από εσένα να καταλήξεις άμεσα σ’ ένα συμπέρασμα εντός λίγων ωρών —και πρόκειται για μια επείγουσα περίπτωση όπου θα υπάρξουν αρνητικές συνέπειες εφόσον δεν κρίνεις άμεσα το ζήτημα, δεν αναπτύξεις γρήγορα ένα σχέδιο για τον χειρισμό και την επίλυσή του ή δεν διαμορφώσεις ακόμα και ένα σχέδιο ελέγχου των απωλειών προκειμένου να σταματήσεις την περαιτέρω εξέλιξή του— αν, εντός αυτού του χρονικού διαστήματος, μπορείς να συνειδητοποιήσεις τη ρίζα αυτού του ζητήματος και να κρίνεις άμεσα και αποφασιστικά με ακρίβεια, να πάρεις μια απόφαση και να καταλήξεις σε ένα συμπέρασμα με ακρίβεια, κι έπειτα να διαμορφώσεις ένα λογικό σχέδιο για τον χειρισμό του, αυτό σημαίνει ότι έχεις καλό επίπεδο. Ας υποθέσουμε, ωστόσο, ότι απλώς αντιλαμβάνεσαι πως υπάρχει κάποιο πρόβλημα μ’ αυτό το ζήτημα, αλλά δεν ξέρεις πού έγκειται το πρόβλημα ή ποια είναι η ρίζα του και, εντός του κανονικού χρονικού διαστήματος για τον χειρισμό αυτού του ζητήματος, δεν έχεις καταλήξει σε συμπεράσματα, δεν έχεις αποφανθεί ούτε έχεις σχέδια για τον χειρισμό του. Αντ’ αυτού, απλώς περιμένεις παθητικά και παρατηρείς την περαιτέρω εξέλιξή του και μόνο μέσα από την περαιτέρω εξέλιξή του προσπαθείς να εντοπίσεις ποια είναι στην πραγματικότητα η ουσία αυτού του ζητήματος και να το κρίνεις με όχι και τόση ακρίβεια και, μετά από αυτό συνεχίζεις να περιμένεις και να παρατηρείς, και προτού εξελιχθεί πλήρως το ζήτημα, ίσως μπορέσεις μόλις και μετά βίας να δεις καθαρά την ουσία του προβλήματος ή να βρεις μια λύση, αλλά και πάλι ο χειρισμός σου δεν είναι άμεσος. Σ’ αυτήν την περίπτωση, το επίπεδό σου είναι πολύ μέτριο. Αν αυτό το ζήτημα έχει εξελιχθεί πλήρως και έχουν ήδη εμφανιστεί συνέπειες, ενώ η ουσία του προβλήματος έχει ήδη αναδειχθεί εντελώς, και μόνο τότε συνειδητοποιείς ότι αυτό το ζήτημα είναι κακό και βλέπεις ποια είναι η ρίζα του —ή, ίσως, να μην μπορείς καν να δεις τη ρίζα του, αλλά απλώς να υπομένεις ή να αντιμετωπίζεις παθητικά την τελική συνέπεια αυτού του ζητήματος— αυτό σημαίνει ότι έχεις χαμηλό επίπεδο. Άλλη μια εκδήλωση των ανθρώπων χαμηλού επιπέδου είναι ότι αν συμβούν ξανά τέτοια ζητήματα, εξακολουθούν να έχουν την ίδια στάση, την ίδια μέθοδο χειρισμού τους και τα χειρίζονται με την ίδια ταχύτητα. Με άλλα λόγια, κάθε φορά που προκύπτουν τέτοια ζητήματα, τα χειρίζονται πάντα με τον ίδιο τρόπο, με την ίδια ταχύτητα και αποδοτικότητα. Όσα πράγματα κι αν προκύψουν, δεν είναι σε θέση να διακρίνουν την ουσία τους ούτε αλλάζουν αναλόγως οποιαδήποτε από τις απόψεις ή τις οπτικές τους για τα κοσμικά ζητήματα. Αυτοί είναι άνθρωποι χαμηλού επιπέδου. Ακριβώς επειδή είναι άνθρωποι χαμηλού επιπέδου, δεν έχουν την ικανότητα να ζουν αυτόνομα· με άλλα λόγια, δεν έχουν καμία θεώρηση για την επιβίωση ή για τη ζωή. Αυτό είναι ένδειξη χαμηλού επιπέδου. Η εκδήλωση των ανθρώπων που δεν έχουν καθόλου επίπεδο είναι η εξής: Όταν έχει ήδη προκύψει ένα ζήτημα και μπορεί να έχουν εμφανιστεί ακόμη και επιπτώσεις, εκείνοι εξακολουθούν να μην ξέρουν τι έχει συμβεί, λες και ονειρεύονται. Αυτό σημαίνει να μην έχει κανείς επίπεδο και γνωστική ικανότητα. Καταλάβατε; (Ναι.) Η γνωστική ικανότητα αναφέρεται κυρίως στην κατανόηση των ουσιών διαφόρων ανθρώπων και γεγονότων και της ρίζας των προβλημάτων τους· αυτό είναι γνωστική ικανότητα. Σημαίνει ότι όταν βλέπεις τις εκδηλώσεις, τις αποκαλύψεις και την ανθρώπινη φύση ενός συγκεκριμένου είδους ανθρώπων, μπορείς να γνωρίζεις τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, ποια είναι η ρίζα των προβλημάτων τους στο περιβάλλον στο οποίο ζουν, καθώς και ποια είναι η ουσία των γεγονότων που παρατηρείς εκείνη τη στιγμή και πού έγκειται η ρίζα των προβλημάτων που εμπεριέχουν αυτά. Η γνωστική ικανότητα αναφέρεται κυρίως σε δύο πτυχές: το να βλέπει κανείς καθαρά την ουσία των ανθρώπων, των γεγονότων και των πραγμάτων και το να βλέπει κανείς καθαρά τη ρίζα των προβλημάτων τους. Τι άλλο μπορείτε να καταλάβετε για τη γνωστική ικανότητα; Την καταλαβαίνει κανείς ως ικανότητα κατανόησης και απόκτησης γνώσης; (Όχι.) Η γνωστική ικανότητα για την οποία μιλάμε σχετίζεται κυρίως με την ικανότητα να βλέπει κανείς τους ανθρώπους και τα πράγματα. Αν το πρότυπο με βάση το οποίο βλέπεις τους ανθρώπους και τα πράγματα είναι πολύ χαμηλό, η κατανόησή σου είναι πολύ ρηχή ή δεν μπορείς να κατανοήσεις την ουσία οποιωνδήποτε ανθρώπων, γεγονότων ή πραγμάτων, τότε έχεις πολύ χαμηλή ή ακόμη και ανύπαρκτη γνωστική ικανότητα. Αν, όσα εμφανώς λανθασμένα λόγια ή όσες εμφανώς λανθασμένες απόψεις κι αν εκφράζουν οι άνθρωποι γύρω σου, όσες λανθασμένες ενέργειες κι αν κάνουν ή όση εμφανή διαφθορά κι αν αποκαλύπτουν, εσύ δεν μπορείς να ανακαλύψεις την ουσία του προβλήματος, δεν ξέρεις τι είδους άνθρωποι είναι, κατά πόσο είναι σωστοί άνθρωποι, κατά πόσο είναι άνθρωποι που επιδιώκουν την αλήθεια, πώς είναι ο χαρακτήρας τους ή ποια είναι η ουσία τους —αν δεν ξέρεις κανένα από αυτά τα πράγματα— τότε δεν έχεις γνωστική ικανότητα. Όταν έρχεσαι αντιμέτωπος με οποιονδήποτε άνθρωπο ή οποιοδήποτε ζήτημα, δεν έχεις κανένα πρότυπο αξιολόγησης. Αφού παρέλθει το ζήτημα, δεν έχεις καταλήξει σε κανένα συμπέρασμα για την ουσία τέτοιων προβλημάτων, ακόμη περισσότερο δεν το έχεις κατανοήσει καθόλου και, ασφαλώς, δεν έχεις καθόλου αρχές για τον χειρισμό τέτοιων ζητημάτων ούτε μονοπάτια άσκησης γι’ αυτά· αυτό σημαίνει να μην έχεις γνωστική ικανότητα. Η γνωστική ικανότητα αναφέρεται κυρίως στην ικανότητα ενός ανθρώπου να κατανοεί τους ανθρώπους, τα γεγονότα και τα πράγματα. Εδώ ολοκληρώνεται η συζήτησή μας πάνω σ’ αυτήν την ικανότητα.

Νούμερο 6: Η ικανότητα κρίσης

Η έκτη ικανότητα είναι η ικανότητα κρίσης. Η ικανότητα κρίσης είναι όταν, μόλις έρθεις αντιμέτωπος μ’ ένα ζήτημα, μπορείς να κρίνεις κατά πόσο είναι σωστό ή λάθος, δίκαιο ή άδικο και θετικό ή αρνητικό, κι έπειτα να χρησιμοποιήσεις την κρίση σου για να καθορίσεις τον κατάλληλο τρόπο προσέγγισης και χειρισμού του. Κανονικά, όταν ένας άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος μ’ ένα ζήτημα, είτε πρόκειται για κάτι που έχει δει ή βιώσει στο παρελθόν είτε όχι και είτε το ζήτημα είναι σχετικά θετικό είτε σχετικά αρνητικό, τι είδους στάση θα πρέπει να υιοθετήσει απέναντί του; Θα πρέπει να το απορρίψει ή να το ενστερνιστεί και να το αποδεχθεί; Αν, αφού το δεις καθαρά, διατηρείς τη δική σου στάση κι έχεις ακριβείς απόψεις που εναρμονίζονται με τις αλήθεια-αρχές, αυτό αποδεικνύει ότι έχεις ικανότητα κρίσης. Για παράδειγμα, όταν ακούς έναν άνθρωπο να λέει κάτι, μπορείς να προσδιορίσεις, μετά από σκέψη, τι σημαίνει αυτό, ποιον σκοπό θέλει να πετύχει αυτός που το λέει, γιατί λέει αυτά τα λόγια, γιατί χρησιμοποιεί τέτοια διατύπωση και τέτοιο ύφος και γιατί έχει ένα συγκεκριμένο βλέμμα όταν το λέει. Μπορείς να δεις τις προθέσεις, τους σκοπούς και τα κίνητρα που κρύβονται πίσω από αυτό που λέει. Όπως κι αν χειριστείς μετά αυτές τις προθέσεις κι αυτά τα κίνητρα, μπορείς να αντιληφθείς κάποια από τα προβλήματα που κρύβονται πίσω από το ζήτημα που συμβαίνει επιτόπου. Ξέρεις τι θέλει να κάνει αυτός ο άνθρωπος, γιατί θέλει να το κάνει έτσι, τον σκοπό που θέλει να πετύχει, την επίδραση που επιδιώκει να έχουν τα λόγια του, καθώς και τα κρυφά μέσα και σχέδια και τις κρυφές δολοπλοκίες που εμπλέκονται. Μπορείς να δεις κάποιες ενδείξεις, να αντιληφθείς ότι το συγκεκριμένο πρόβλημα δεν είναι συνηθισμένο, και μάλιστα μπορεί να έχεις κι ένα αίσθημα επαγρύπνησης μέσα σου. Αυτό αποδεικνύει ότι έχεις ικανότητα κρίσης. Αν έχεις ικανότητα κρίσης, αυτό σημαίνει ότι είσαι άνθρωπος καλού επιπέδου. Όσο ευχάριστα κι αν ακούγονται τα λόγια κάποιου, όσο κι αν συνάδουν με την αλήθεια από πλευράς δόγματος, όσο έντιμη κι αν φαίνεται στους άλλους η στάση του ή όσο βαθιά κι αν είναι κρυμμένος ο σκοπός του, εσύ μπορείς και πάλι να κρίνεις το πρόβλημα μέσα από τις αποκαλύψεις του προς τα έξω, τα φαινόμενα ή αυτά που λέει· αυτό αποδεικνύει ότι έχεις καλό επίπεδο κι ότι έχεις ικανότητα κρίσης. Για παράδειγμα, όταν έρχεσαι αντιμέτωπος με κάποιο ζήτημα, ανεξάρτητα από την έκταση στην οποία έχει αναπτυχθεί αυτό το ζήτημα, μπορείς να δεις καθαρά την ουσία αυτού του ζητήματος και τη ρίζα του προβλήματος κατανοώντας την πορεία αυτού του ζητήματος. Αυτό σημαίνει να έχεις ικανότητα κρίσης. Λόγου χάρη, στην εκκλησία, όταν υπάρχουν αντίχριστοι και κακοί άνθρωποι που προκαλούν διατάραξη και αναστάτωση, σε ό,τι αφορά το ποιος είναι ο αρχηγός ανάμεσα σ’ αυτούς τους ανθρώπους, ποιοι είναι οι ακόλουθοι, ποιος παίζει τον κύριο ρόλο σ’ αυτό το ζήτημα και ποιος είναι παθητικός, καθώς και τι είδους επιρροή θα έχει αυτό το ζήτημα στους ανθρώπους και ποιες δυσμενείς συνέπειες θα προκύψουν αν αυτό το ζήτημα εξελιχθεί περαιτέρω, μπορείς, κατανοώντας τις βασικές συνθήκες αυτού του ζητήματος, να κρίνεις την όλη κατάσταση. Ακόμη κι αν η κρίση σου τη δεδομένη στιγμή αποκλίνει σε κάποιον βαθμό από το πώς θα καταλήξει τελικά το ζήτημα, αν μη τι άλλο, έχεις μια οπτική, μια στάση και ακριβείς αρχές για τον χειρισμό αυτού του ζητήματος. Αυτό αρκεί για να αποδείξει ότι έχεις ικανότητα κρίσης σε ό,τι αφορά αυτό το ζήτημα. Με άλλα λόγια, έχεις την ικανότητα να κρίνεις ποιος είναι ο αρχηγός ή ο υποκινητής ενός ζητήματος ή σε ποια έκταση θα εξελιχθεί αυτό το ζήτημα στο μέλλον και τι είδους στάση και αρχές πρέπει να χρησιμοποιήσεις για να το προσεγγίσεις και να το εμποδίσεις να οδηγήσει σε δυσμενείς συνέπειες. Εφόσον έχεις την ικανότητα να κρίνεις και εφόσον η λογική και η μέθοδος της κρίσης σου είναι σωστές και η βάση της κρίσης σου συνάδει τουλάχιστον με την ανθρώπινη φύση ή, ακόμη καλύτερα, με τις αλήθεια-αρχές, αυτό αποδεικνύει ότι έχεις ικανότητα κρίσης. Ακόμη κι αν η κρίση σου έχει κάποιον βαθμό απόκλισης από το ίδιο το ζήτημα, εφόσον έχει κάποια βάση, συμμορφώνεται με τα μοτίβα εξέλιξης του ίδιου του ζητήματος και εναρμονίζεται με τη ρίζα και την ουσία παρόμοιων ή ανάλογων προβλημάτων —και, επιπλέον, συνάδει με τις αλήθεια-αρχές— μπορεί επίσης να πει κανείς ότι έχεις ικανότητα κρίσης. Το γεγονός ότι έχεις ικανότητα κρίσης αποδεικνύει ότι μπορείς να σκέφτεσαι τα προβλήματα. Αν οι κρίσεις σου εναρμονίζονται με τη ρίζα, την ουσία και όλες τις άλλες πτυχές του ίδιου του ζητήματος, τότε αυτό αποδεικνύει ότι είσαι άνθρωπος καλού επιπέδου.

Όποιους ανθρώπους ή όποια ζητήματα κι αν αντιμετωπίζει κάποιος, μόνο όταν έχει σωστό σκεπτικό και μόνο με την προϋπόθεση ότι κρίνει κατά πόσο ένα ζήτημα είναι σωστό ή λάθος, δίκαιο ή άδικο ή θετικό ή αρνητικό, μπορεί να έχει ένα μετέπειτα σχέδιο για τον χειρισμό και την επίλυσή του. Αν ένας άνθρωπος δεν ξέρει πώς να σκέφτεται τα προβλήματα —και, συγκεκριμένα, αν δεν μπορεί να κρίνει τα προβλήματα— τότε δεν μπορεί ούτε να τα χειριστεί· με άλλα λόγια, δεν έχει την ικανότητα να χειρίζεται προβλήματα. Όποιος χειρίζεται προβλήματα το κάνει με την προϋπόθεση ότι κρίνει κατά πόσο ένα ζήτημα είναι σωστό ή λάθος· διαφορετικά, το σχέδιό του για την επίλυση του προβλήματος και το μονοπάτι άσκησής του δεν θα έχουν βάση. Για παράδειγμα, κάποιος σου αναφέρει ότι σε μια συγκεκριμένη εκκλησία η εκκλησιαστική ζωή δεν είναι καλή· οι περισσότεροι άνθρωποι είναι αρνητικοί κι αδιάφοροι, απρόθυμοι να συναθροιστούν ή να κάνουν το καθήκον τους. Πώς κρίνεις ένα τέτοιο φαινόμενο; Είναι αυτό ένα πρόβλημα της αληθινής ζωής; (Ναι.) Εφόσον είναι ένα πρόβλημα της αληθινής ζωής, πρέπει να σκεφτείς ένα συγκεκριμένο σχέδιο άσκησης για να το χειριστείς και να το λύσεις. Προτού λύσεις το πρόβλημα, δεν χρειάζεται να κρίνεις ποια είναι η ρίζα και η ουσία αυτού του προβλήματος και ποιοι άνθρωποι το προκαλούν; Δεν χρειάζεται να τα κρίνεις αυτά; (Ναι.) Μόνο μέσα από τη σκέψη μπορείς να κρίνεις και μόνο αφού κρίνεις μπορείς να εντοπίσεις τη ρίζα του προβλήματος και, με βάση τη ρίζα και την ουσία του προβλήματος, μπορείς κατόπιν να καθορίσεις δέουσες και κατάλληλες μεθόδους χειρισμού και σχέδια επίλυσης του προβλήματος. Αν μάθαινες ότι η εκκλησιαστική ζωή σε μια συγκεκριμένη εκκλησία δεν είναι καλή, αλλά δεν ήξερες ποιος είναι ο λόγος, πώς θα μπορούσες να κρίνεις πού έγκειται η ρίζα του προβλήματος; (Θα σκεφτόμουν πρώτα ότι αυτό το πρόβλημα σχετίζεται άμεσα με τον επικεφαλής της εκκλησίας. Αν ο επικεφαλής της εκκλησίας δεν έχει πνευματική κατανόηση, αν πιστεύει στον Θεό εδώ και χρόνια, αλλά δεν κατανοεί την αλήθεια, δεν μπορεί να χειριστεί οποιαδήποτε προβλήματα αντιμετωπίζει και δεν ξέρει πώς να οδηγήσει τον εκλεκτό λαό του Θεού ώστε να τρώει και να πίνει τα λόγια του Θεού ή να συναναστρέφεται πάνω στην αλήθεια, τότε μια εκκλησία με έναν τέτοιον ψευδοεπικεφαλής είναι σίγουρο ότι δεν θα έχει καλή εκκλησιαστική ζωή.) Αυτή είναι μία κρίση. Γενικά, για απλά προβλήματα, αν μία κρίση είναι ακριβής, μπορεί να σου επιτρέψει να συλλάβεις τη ρίζα του προβλήματος. Ωστόσο, κάποια προβλήματα είναι σύνθετα και, αν οι πληροφορίες που κατανοείς δεν είναι πλήρεις, είναι πιθανό η μονομερής σου κρίση να μη σου επιτρέψει να συλλάβεις τη ρίζα του προβλήματος. Υπάρχει, λοιπόν, και δεύτερη και τρίτη κρίση; (Ναι.) Αφού καταλήξεις σε τρεις κρίσεις, είναι πιθανό μία από αυτές να είναι η πιο ακριβής. Ποιες άλλες κρίσεις μπορείτε να σκεφτείτε, λοιπόν; (Αυτό που μπορώ να σκεφτώ είναι ότι οι άνθρωποι σ’ αυτήν την εκκλησία έχουν γενικά χαμηλό επίπεδο και χαμηλή ικανότητα κατανόησης της αλήθειας, καθώς κι ότι δεν αγαπούν την αλήθεια. Γι’ αυτό τα αποτελέσματα της εκκλησιαστικής ζωής εκεί είναι ανεπαρκή.) Συνάδει αυτό με την πραγματικότητα της κατάστασης; Αυτή είναι η δεύτερη κρίση. Υπάρχουν άλλες κρίσεις; (Επίσης, θα σκεφτόμουν κατά πόσο υπάρχουν κακοί άνθρωποι που αναστατώνουν αυτήν την εκκλησία.) Αυτή είναι η τρίτη κρίση. Ποια από αυτές τις τρεις κρίσεις εναρμονίζεται περισσότερο με την πραγματική κατάσταση και είναι η πιο ρεαλιστική και ποια είναι ανούσια; (Πιστεύω ότι η δεύτερη κρίση είναι κάπως ανούσια. Στην πραγματικότητα, αν η εκκλησία έχει έναν κατάλληλο άνθρωπο ως επικεφαλής που είναι υπεύθυνος για το έργο, τα αποτελέσματα της εκκλησιαστικής ζωής θα ήταν καλά. Τρώγοντας και πίνοντας τα λόγια του Θεού και κατανοώντας την αλήθεια, οι αδελφοί και οι αδελφές σίγουρα θα είχαν τη θέληση να κάνουν τα καθήκοντά τους. Πιστεύω ότι η πρώτη και η τρίτη κρίση είναι πιο ρεαλιστικές.) Η δεύτερη κρίση είναι ένα ανούσιο δόγμα. Η πρώτη και η τρίτη κρίση εναρμονίζονται με την πραγματική κατάσταση και είναι ακριβείς. Αφενός, αυτές οι δύο κρίσεις βασίζονται σε λογικό σκεπτικό· αφετέρου, βασίζονται σε κάποια φαινόμενα που απαντώνται συχνά στην αληθινή ζωή. Αν μπορείς να συλλάβεις τα συνηθισμένα φαινόμενα, αυτό αποδεικνύει ότι το σκεπτικό σου είναι σωστό και συνάδει με τη λογική. Αν δεν μπορείς να συλλάβεις την αληθινή κατάσταση και η κρίση σου είναι αποκομμένη από την αληθινή ζωή, αυτό αποδεικνύει ότι το σκεπτικό σου στερείται λογικής και έχει προβλήματα, καθώς και ότι βλέπεις τα προβλήματα με μη ρεαλιστικό και μη αντικειμενικό τρόπο. Η πρώτη και η τρίτη κρίση είναι αντικειμενικές. Μία περίπτωση μπορεί να είναι ότι ο επικεφαλής της εκκλησίας δεν ξέρει πώς να κάνει το έργο. Δεν έχει ο ίδιος ένα μονοπάτι στη ζωή-είσοδο, επομένως δεν έχει ακόμα περισσότερο ένα μονοπάτι σε ό,τι έχει να κάνει με την ηγεσία της εκκλησίας και την καθοδήγηση των αδελφών. Ως αποτέλεσμα, η εκκλησιαστική ζωή εκεί δεν βελτιώνεται. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι στην εκκλησία πιστεύουν ειλικρινά στον Θεό και έχουν θέληση, αλλά η εκκλησιαστική ζωή δεν αποφέρει πραγματικά καρπούς. Κάθε συνάθροιση ακολουθεί την ίδια ρουτίνα: τραγούδι, προσευχή, ανάγνωση των λόγων του Θεού, κι έπειτα ο επικεφαλής ή ο διάκονος μοιράζεται κάποια επιφανειακή κατανόηση ή κάποια δόγματα. Λίγοι άνθρωποι εκεί μπορούν να μιλήσουν για αληθινή βιωματική κατανόηση. Εκτός αυτού, ο επικεφαλής της εκκλησίας έχει χαμηλό επίπεδο και ρηχή εμπειρία και δεν είναι σε θέση να συναναστρέφεται πάνω στην αλήθεια για να λύνει προβλήματα. Έτσι, η εκκλησιαστική ζωή φαίνεται βαρετή και δυσάρεστη. Έχουν γίνει πολλές συναθροίσεις, αλλά κανείς δεν έχει αποκομίσει τίποτα από αυτές, επομένως οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι είναι λιγότερο ωφέλιμο να παρευρίσκονται σε τέτοιες συναθροίσεις από το να διαβάζουν τα λόγια του Θεού στο σπίτι, κι έτσι παύουν να έχουν την προθυμία να παρευρίσκονται. Κάποιοι άνθρωποι, αφού πιστεύουν στον Θεό για ένα ή δύο χρόνια και αφού κατανοήσουν κάποια αλήθεια, θέλουν να κάνουν καθήκοντα. Ωστόσο, κάποιοι επικεφαλής εκκλησίας δεν ξέρουν ποιοι άνθρωποι είναι κατάλληλοι για ποιο καθήκον ή για τι είδους έργο είναι κατάλληλοι. Δεν μπορούν να κατανείμουν ή να χρησιμοποιήσουν τους ανθρώπους με λογική ούτε μπορούν να αξιοποιήσουν τις δικές τους εμπειρίες για να υποστηρίξουν τους ανθρώπους και να τους βοηθήσουν να εκπληρώσουν τα καθήκοντά τους. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα κάποιοι άνθρωποι να γίνουν αρνητικοί και απρόθυμοι να κάνουν τα καθήκοντά τους. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι άνθρωποι που είναι πρόθυμοι να κάνουν το καθήκον τους μπορούν να το κάνουν καλά· απλώς τους λείπει η υποστήριξη και η βοήθεια. Αν οι επικεφαλής και οι διάκονοι της εκκλησίας μπορούν να υποστηρίξουν και να βοηθήσουν τους ανθρώπους σύμφωνα με τα λόγια του Θεού, ο αριθμός των ανθρώπων εντός της εκκλησίας που είναι πρόθυμοι να κάνουν το καθήκον τους θα αυξηθεί και θα μπορούν να κάνουν κανονικά το καθήκον τους. Επειδή οι επικεφαλής και οι διάκονοι της εκκλησίας δεν ξέρουν πώς να κάνουν το έργο, η εκκλησιαστική ζωή αποφέρει ανεπαρκή αποτελέσματα και κάποια προβλήματα παραμένουν άλυτα για πολύ καιρό, ενώ, μετά από λίγο, πολλοί άνθρωποι γίνονται αρνητικοί και δεν έχουν πλέον καθόλου θέληση· αυτό επηρεάζει τον εκλεκτό λαό του Θεού όταν κάνει το καθήκον του. Αν τα αποτελέσματα της εκκλησιαστικής ζωής είναι ανεπαρκή, αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι επικεφαλής και οι διάκονοι της εκκλησίας δεν ξέρουν πώς να κάνουν το εκκλησιαστικό έργο. Αυτή είναι η μία περίπτωση. Μια άλλη περίπτωση είναι όταν αντίχριστοι και κακοί άνθρωποι κατέχουν δύναμη και προκαλούν αναστάτωση στην εκκλησία, κάτι που συμβαίνει κατά καιρούς. Όταν οι επικεφαλής της εκκλησίας δεν ξέρουν πώς να κάνουν το έργο και υπάρχουν επίσης αντίχριστοι και κακοί άνθρωποι που κατέχουν δύναμη, δημιουργώντας συνεχώς κλίκες, εγκαθιδρύοντας ανεξάρτητα βασίλεια και βασανίζοντας και καταπιέζοντας τους άλλους, αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καταπιέζονται, να βασανίζονται και να αποκλείονται κάποιοι αδελφοί και κάποιες αδελφές που πιστεύουν ειλικρινά στον Θεό και είναι πρόθυμοι να κάνουν το καθήκον τους. Θέλουν να κάνουν το καθήκον τους, αλλά δεν έχουν την ευκαιρία, κι έτσι καταλήγουν αρνητικοί και αδύναμοι. Αυτοί οι άνθρωποι που πιστεύουν ειλικρινά στον Θεό δεν αντλούν καμία ευχαρίστηση όταν συναθροίζονται με αντίχριστους και το σινάφι τους. Οι αντίχριστοι θέλουν πάντα να κατέχουν δύναμη και να εδραιώνονται. Όταν εκείνοι που πιστεύουν ειλικρινά στον Θεό συμμετέχουν στις συναθροίσεις, θέλουν να κατανοήσουν περισσότερη αλήθεια και να μοιραστούν τις εμπειρίες τους, αλλά οι αντίχριστοι τους καταπιέζουν και δεν τους δίνουν την ευκαιρία. Αυτό διαταράσσει την εκκλησιαστική ζωή· οι άνθρωποι αποδιοργανώνονται και οι συναθροίσεις δεν είναι πλέον ευχάριστες. Οι άνθρωποι χάνουν τον λίγο ενθουσιασμό και την αγάπη που είχαν και δεν είναι πλέον πρόθυμοι να κάνουν το καθήκον τους. Τα ανεπαρκή αποτελέσματα της εκκλησιαστικής ζωής μπορεί να οφείλονται σε οποιονδήποτε από αυτούς τους λόγους. Αυτό είναι που μπορείτε να σκεφτείτε και να κρίνετε. Αν το αποτέλεσμα στο οποίο καταλήγεις μέσα από την κρίση σου σχετίζεται με την αληθινή κατάσταση, ακόμη κι αν σχετίζεται μόνο εν μέρει ή απλώς εντοπίζει ένα πιθανό πρόβλημα, αυτό και πάλι εκδηλώνει ότι έχεις ικανότητα κρίσης. Αν μη τι άλλο, το συμπέρασμα και η άποψη στα οποία καταλήγεις μέσα από την κρίση σου σχετίζονται με την αληθινή κατάσταση και όχι με ένα δόγμα, με κάτι ανούσιο ή με κάτι που δεν υφίσταται ποτέ. Αυτό αποδεικνύει ότι έχεις ικανότητα κρίσης. Αν τα συμπεράσματα που αντλείς για κάθε ζήτημα δεν εναρμονίζονται με τα κανονικά μοτίβα εξέλιξης των πραγμάτων ή με το πώς καταλήγει οποιοδήποτε ζήτημα στην αληθινή ζωή, και είναι εξ ολοκλήρου προϊόντα φαντασίας, ανούσια, μη ρεαλιστικά και αναληθή και δεν έχουν καμία σχέση με τις αληθινές συνθήκες, τότε αυτό σημαίνει ότι δεν έχεις ικανότητα κρίσης ή ότι η κρίση σου είναι συχνά λανθασμένη. Τι γίνεται, τότε, με τη δεύτερη κρίση που αναφέρατε νωρίτερα, ότι, δηλαδή, τα ανεπαρκή αποτελέσματα της εκκλησιαστικής ζωής οφείλονται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι σ’ αυτήν την εκκλησία έχουν χαμηλό επίπεδο και δεν αγαπούν την αλήθεια; Τι είδους κρίση είναι αυτή; (Είναι λανθασμένη κρίση.) Αυτό σημαίνει να έχει κάποιος λανθασμένη κρίση. Αν δεν μπορείς να συλλάβεις πλήρως τις περιπτώσεις που προκύπτουν συχνά με τέτοια ζητήματα —δηλαδή, τις λίγες περιπτώσεις που είναι πιθανότερο να προκύψουν— και καταλήγεις μόνο σε μία περίπτωση μέσα από την κρίση σου ή μπορείς να σκεφτείς τις πιθανές περιπτώσεις, αλλά σκέφτεσαι και απίθανες περιπτώσεις, τι αποδεικνύει αυτό; Αποδεικνύει ότι η ικανότητα κρίσης σου είναι μέτρια. Ένας άνθρωπος με μέτρια ικανότητα κρίσης έχει κάποιες σκέψεις για ένα ζήτημα, αλλά δεν μπορεί να είναι σίγουρος. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η κρίση του είναι ανακριβής. Αν οι κρίσεις ενός ανθρώπου είναι κάποιες φορές σωστές και κάποιες φορές λανθασμένες, αν κάποιες συνάδουν με την αληθινή κατάσταση ενώ άλλες όχι, αλλά οι ανακριβείς κρίσεις είναι συγκριτικά πιο συχνές, αυτό υποδηλώνει ότι η ικανότητα κρίσης του είναι χαμηλή. Ας υποθέσουμε ότι τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει μέσα από την κρίση του είναι εντελώς ανούσια, δεν συμμορφώνονται καθόλου με τα μοτίβα εξέλιξης των πραγμάτων και, ακόμα περισσότερο, δεν συνάδουν με τα φαινόμενα που είναι συνηθισμένα ή που συμβαίνουν συχνά, αλλά είναι εντελώς άσχετα με τα δεδομένα. Οι κρίσεις του δεν είναι τίποτε άλλο από προϊόντα φαντασίας, δεν έχουν καμία απολύτως σύνδεση με τα μοτίβα εξέλιξης των πραγμάτων ούτε με την ίδια την ανθρώπινη φύση-ουσία και είναι εντελώς ασύμβατες με το πλαίσιο της αληθινής ζωής και το γύρω περιβάλλον. Με άλλα λόγια, ας υποθέσουμε ότι οι κρίσεις του είναι αποκομμένες από την πραγματικότητα· αυτό στο οποίο καταλήγει μέσα από την κρίση του δεν θα μπορούσε να συμβεί ποτέ στην αληθινή ζωή, και αυτό στο οποίο αναφέρεται δεν είναι καθόλου η ουσία του προβλήματος. Αν ισχύει αυτή η περίπτωση, τότε αυτός ο άνθρωπος δεν έχει καθόλου ικανότητα κρίσης.

Για να αξιολογήσεις κατά πόσο ένας άνθρωπος έχει ικανότητα κρίσης, το κυριότερο που πρέπει να δεις είναι κατά πόσο είναι ακριβείς οι κρίσεις του για διάφορα είδη ανθρώπων και διάφορα είδη πραγμάτων. Για παράδειγμα, ας πούμε ότι βλέπεις έναν άνθρωπο να κλαίει και δεν ξέρεις το γιατί. Μπορείς να δεις ότι κλαίει και δείχνει πολύ αδικημένος και θλιμμένος, και βλέπεις και ότι πότε πότε προσεύχεται και διαβάζει τα λόγια του Θεού και δεν απαντά σε κανέναν που του μιλάει. Σου ζητείται να κρίνεις τι συμβαίνει μ’ αυτόν τον άνθρωπο, κι εσύ λες: «Μπορεί να νοσταλγεί το σπίτι του. Η μητέρα του αρρώστησε πριν από λίγο καιρό, οπότε θέλει να πάει στο σπίτι του». Είναι ακριβής αυτή η κρίση; Κάποιοι άνθρωποι λένε: «Μπορεί να νιώθει αρνητικός. Τις περισσότερες φορές, οι άνθρωποι κλαίνε επειδή έχουν πληγωθεί συναισθηματικά. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι κλαίνε όταν κάποιος τους εκφοβίζει ή τους εξαπατά. Ο συγκεκριμένος άνθρωπος, όταν έρχεται αντιμέτωπος με κάποιο ζήτημα και έχει αδικηθεί, πάντα κλαίει και δεν είναι πρόθυμος να μιλήσει ή να αλληλεπιδράσει με τους άλλους. Αυτό είναι μια εκδήλωση ότι νιώθει αρνητικός». Κάποιοι άλλοι κάνουν αυτήν την κρίση: «Συνήθιζε να κηρύττει το ευαγγέλιο και να κάνει το καθήκον του έξω συχνά, αλλά τώρα εδώ και καιρό κάνει το καθήκον του σε εσωτερικούς χώρους και ίσως να μην το έχει συνηθίσει και να νιώθει ότι ασφυκτιά». Υπάρχουν άλλες πιθανότητες; Κάποιοι άνθρωποι λένε: «Ίσως να μην κατάφερε να φάει κρέας χθες, να αναστατώθηκε γι’ αυτό κι έτσι να κλαίει». Άλλοι λένε: «Χθες ήρθε να μου μιλήσει. Νόμιζα ότι απλώς περνούσε δίπλα μου, οπότε του έριξα μια ματιά και δεν είπα τίποτα. Μήπως θύμωσε γι’ αυτό; Μήπως αυτός είναι ο λόγος που κλαίει;» Πώς θα μπορούσε να κριθεί αυτό το ζήτημα με τρόπο που συνάδει με την πραγματική κατάσταση; Είναι εύκολο να κριθεί αυτό; (Μπορώ να κάνω κάποιες κρίσεις. Οι λόγοι που αναφέρθηκαν πριν από λίγο —το ότι του λείπει το σπίτι του, το ότι πληγώθηκε συναισθηματικά ή το ότι είναι σκυθρωπός και νιώθει ότι ασφυκτιά— όλες αυτές οι καταστάσεις είναι δυνατόν να κάνουν έναν άνθρωπο να κλάψει. Ωστόσο, ασήμαντα πράγματα, όπως το να μην καταφέρει κανείς να φάει κρέας ή να μιλήσει σε κάποιον κι εκείνος να τον αγνοήσει, δεν θα έπρεπε να κάνουν έναν άνθρωπο να κλάψει.) Για ποιους λόγους μπορεί ένας άνθρωπος να κλαίει γοερά; Επειδή έχει παράπονα, είναι θλιμμένος, του λείπει κάποιος ή κάτι ή έχει αίσθημα χρέους. Θα πρέπει, λοιπόν, να τον ρωτήσεις: «Γιατί κλαις; Κλαις επειδή έχεις αδικηθεί και είσαι λυπημένος ή επειδή κάνεις αυτοκριτική και νιώθεις ότι χρωστάς πάρα πολλά στον Θεό;» Κάνοντας μια τέτοια εγκάρδια συζήτηση μαζί του, θα μάθεις γιατί κλαίει. Με λίγα λόγια, δεν είναι δυνατόν να κλαίει επειδή δεν έφαγε καλά ή επειδή δεν μπόρεσε να φάει κρέας ούτε είναι δυνατόν να κλαίει επειδή οι άλλοι τον αγνόησαν ή τον κοίταξαν με μισό μάτι. Ασφαλώς, υπό συνηθισμένες συνθήκες, ένας άνθρωπος δεν θα έκλαιγε επειδή υπέστη μια μικρή κακουχία ούτε θα έκλαιγε επειδή κατά καιρούς είναι λίγο κακόκεφος. Συνήθως, τα πράγματα που μπορούν να κάνουν έναν άνθρωπο να κλάψει είναι ακριβώς οι περιπτώσεις που προαναφέρθηκαν. Μπορείς να κρίνεις τον λόγο για τον οποίο κλαίει με βάση αυτές τις συνηθισμένες περιπτώσεις και μπορείς κατόπιν να κρίνεις με βάση αυτές τις συνηθισμένες, συνεχείς εκδηλώσεις του —όπως το γεγονός ότι γενικά δεν κλαίει, εκτός κι αν αντιμετωπίσει κάτι στενάχωρο ή κάτι που του αγγίζει μια ευαίσθητη χορδή, ότι δεν ξεσπάει εύκολα σε κλάματα κι ότι κλαίει μόνο όταν μιλάει για ιδιαιτέρως δυσάρεστα ζητήματα και πράγματα που αγγίζουν ιδιαίτερα την ψυχή του ή όταν έχει κάνει κάτι λάθος ή έχει διαπράξει ένα σοβαρό σφάλμα και νιώθει ότι έχει χρέος στον Θεό— κρίνοντας με βάση αυτό το πλαίσιο, μπορείς πάνω κάτω να καταλάβεις γιατί κλαίει. Μία περίπτωση είναι ότι θα έκλαιγε αν ένα μέλος της οικογένειάς του αρρώσταινε βαριά ή πέθαινε, μία άλλη περίπτωση είναι αν έπασχε ο ίδιος από μια σοβαρή ασθένεια και ένιωθε βαθιά οδύνη. Εναλλακτικά, μπορεί να κλαίει επειδή έκανε κάτι λάθος κι επομένως διέπραξε μια παράβαση και ένιωσε ότι έχει χρέος στον Θεό, κι ενώ θέλει να κάνει ό,τι μπορεί για να αναστρέψει την πορεία του, εξακολουθεί να έχει αδυναμίες και δεν μπορεί να τις ξεπεράσει· αυτός ο συνδυασμός σύνθετων συναισθημάτων θα μπορούσε να τον κάνει να κλαίει. Αυτές οι κρίσεις συνάδουν ως έναν βαθμό με την πραγματική κατάσταση. Κρίνοντας με βάση τις συνεχείς εκδηλώσεις του και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του, μπορείς να καταλάβεις την κύρια αιτία για την οποία κλαίει τώρα. Μ’ αυτόν τον τρόπο, η κρίση σου θα είναι συγκριτικά πιο ακριβής. Κατανοώντας, αφενός, το ανάστημα τέτοιων ανθρώπων και κάποια από τα προβλήματα που βιώνουν τη δεδομένη στιγμή και, αφετέρου, τις ελλείψεις στην ανθρώπινη φύση τους, καθώς και κάποια από τη διαφθορά και τις αδυναμίες που αποκαλύπτουν συχνά, μπορείς ουσιαστικά να περιορίσεις το εύρος και να κρίνεις ποια είναι η κύρια αιτία του προβλήματος αυτού του ανθρώπου εντός αυτού του εύρους. Αν κρίνεις μ’ αυτόν τον τρόπο, η κρίση σου θα είναι σχετικά ακριβής.

Έχουμε πλέον ολοκληρώσει τη συναναστροφή μας πάνω στις εκδηλώσεις των ανθρώπων καλού επιπέδου, μέτριου επιπέδου και χαμηλού επιπέδου ως προς την ικανότητα κρίσης, έτσι δεν είναι; (Ναι.) Υπάρχει και η κατηγορία των ανθρώπων με το χειρότερο επίπεδο. Ό,τι κι αν συμβαίνει ή ό,τι κι αν δουν κάποιον να κάνει, αυτοί οι άνθρωποι δεν ξέρουν πώς να κρίνουν. Γιατί; Επειδή το επίπεδό τους είναι πολύ χαμηλό, δεν έχουν ικανότητα κρίσης και δεν ξέρουν πώς να κρίνουν τα πράγματα. Για παράδειγμα, ας υποθέσουμε ότι ακούνε κάποιον να λέει κάτι αρνητικό. Σε ό,τι έχει να κάνει με την ουσία και τη φύση αυτής της αρνητικής δήλωσης, δεν ξέρουν πού να βασίσουν την κρίση τους, δεν έχουν την παραμικρή ιδέα. Αυτό σημαίνει ότι δεν ξέρουν πώς να σκέφτονται τα προβλήματα και δεν ξέρουν πώς να κρίνουν τα πράγματα. Όταν βλέπουν κάποιον να κάνει κάτι, δεν μπορούν να κρίνουν ποια είναι η φύση αυτού του ζητήματος ούτε πώς είναι ο χαρακτήρας αυτού του ανθρώπου με βάση την ουσία του ζητήματος· δεν ξέρουν πώς να κρίνουν αυτά τα πράγματα με βάση την εμπειρία που έχουν από τη διαγωγή τους, πόσο μάλλον με βάση τα λόγια του Θεού. Επομένως, δεν έχουν ικανότητα κρίσης. Ποια είναι η κύρια αιτία που δεν μπορούν να κρίνουν τα πράγματα; Είναι ότι τέτοιοι άνθρωποι δεν ξέρουν πώς να σκέφτονται τα προβλήματα και, όταν βλέπουν ανθρώπους και πράγματα, δεν ξέρουν ποια πτυχή τους να εξετάσουν, πώς να τα βλέπουν ή πάνω σε ποια βάση. Επιπλέον, δεν ξέρουν τι συμπεράσματα να αντλήσουν μετά, πώς να αντλήσουν συμπεράσματα ή πώς να προσεγγίσουν και να χειριστούν έναν τέτοιον άνθρωπο ή ένα τέτοιο ζήτημα μόλις καταλήξουν σε ένα συμπέρασμα. Το μυαλό τους είναι κενό ή θολό. Αυτό σημαίνει ότι τους λείπει η ικανότητα κρίσης. Το κύριο πρόβλημα των ανθρώπων που δεν έχουν ικανότητα κρίσης είναι ότι δεν κατανοούν ούτε αντιλαμβάνονται καμία από τις αρχές, και μάλιστα τους λείπει και η εμπειρία από τη διαγωγή τους. Επομένως, όταν αλληλεπιδρούν με διάφορα είδη ανθρώπων, δεν ξέρουν με ποια είδη ανθρώπων αξίζει τον κόπο να σχετίζονται και με ποια όχι· δεν ξέρουν ποιοι άνθρωποι είναι σχετικά καλοσυνάτοι και έχουν κάποια δυνατά σημεία από τα οποία μπορούν να μάθουν για να αντισταθμίσουν τις ανεπάρκειές τους και ποιοι μπορούν να τους βοηθήσουν και να τους ωφελήσουν· ποιους τύπους ανθρώπων μπορούν να ανεχθούν και να συνυπάρξουν μαζί τους έστω κι απρόθυμα· και ποιοι τύποι ανθρώπων έχουν τόσο απίστευτα κακή ανθρώπινη φύση που οποιαδήποτε σχέση μαζί τους θα μπορούσε εύκολα να προκαλέσει μπελάδες ή διαμάχες, κι επομένως θα πρέπει να διατηρούνται σε απόσταση —είναι ανίδεοι για όλα αυτά. Με λίγα λόγια, οι άνθρωποι που δεν έχουν ικανότητα κρίσης δεν ξέρουν τίποτα και δεν μπορούν να κρίνουν κανέναν άνθρωπο και κανένα ζήτημα. Παράλληλα, όμως, έχουν και τη δική τους προσέγγιση, έναν πάγιο κανόνα που ακολουθούν. Λένε: «Με όποιον κι αν χειρίζομαι πράγματα ή σε όποιον κι αν μιλάω, απλώς τον παραπλανώ αστειευόμενος. Δεν διατηρώ εχθρότητα απέναντι σε κανέναν. Είτε είναι καλός είτε κακός άνθρωπος, είτε πιστεύει πραγματικά στον Θεό είτε δεν πιστεύει, είτε αγαπά την αλήθεια είτε την αποστρέφεται, τα πηγαίνω καλά μαζί του και δεν προσβάλλω κανέναν. Όταν βλέπω κακούς ανθρώπους, τους αποφεύγω· όταν βλέπω πειθήνιους ανθρώπους, τους εκφοβίζω». Αυτή ακριβώς είναι η διαβολική λογική τους. Δεν ξέρουν με ποια είδη ανθρώπων θα πρέπει να σχετίζονται, ποια είδη ανθρώπων θα πρέπει να κρατάνε σε απόσταση και με ποια είδη ανθρώπων δεν θα πρέπει ποτέ να σχετίζονται ή να αλληλεπιδρούν. Δεν εφαρμόζουν την παραμικρή διάκριση και τους θεωρούν όλους ίδιους· αντιμετωπίζουν όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο. Όποιος κι αν είναι, εφόσον δεν έχουν θετική γνώμη γι’ αυτόν, θα τον θεωρούν ξένο ή εχθρό. Όσο καλός κι αν είναι ένας άνθρωπος, εφόσον δεν τους προσφέρει κανένα όφελος, θα τον αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα. Δεν ανοίγουν την καρδιά τους σε κανέναν και υιοθετούν μια επιφυλακτική προσέγγιση με όλους. Τέτοιοι άνθρωποι έχουν καλό επίπεδο ή χαμηλό επίπεδο; (Χαμηλό επίπεδο.) Εφόσον έχουν χαμηλό επίπεδο, πώς είναι δυνατόν να έχουν και πάλι τέτοιες σκέψεις; Τέτοιοι άνθρωποι είναι απλώς στενόμυαλοι. Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στους ανθρώπους που δεν έχουν επίπεδο και σε εκείνους που είναι διανοητικά ανάπηροι; Οι άνθρωποι που δεν έχουν επίπεδο είναι διανοητικά ανεπαρκείς και ηλίθιοι. Πέρα από το να τρέφονται και να ντύνονται, να διατηρούν την υπόληψή τους και να κάνουν κάποιες υστερόβουλες σκέψεις για να εκμεταλλευτούν τους άλλους και να μην υποστούν απώλειες, δεν έχουν κανένα απολύτως επίπεδο. Από την άλλη πλευρά, οι διανοητικά ανάπηροι άνθρωποι δεν κάνουν καν υστερόβουλες σκέψεις για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους ή να εκμεταλλευτούν κάποιον· πολύ απλά, δεν έχουν καθόλου σκέψεις. Οι διανοητικά ανεπαρκείς και ηλίθιοι άνθρωποι, πέρα από κάποιες υστερόβουλες σκέψεις, δεν έχουν καμία απολύτως ικανότητα επιβίωσης, κανένα επίπεδο και καμία ικανότητα κρίσης. Επομένως, δεν έχουν αρχές για τον τρόπο αντιμετώπισης οποιουδήποτε ανθρώπου· απλώς ενεργούν με βάση τα αισθήματά τους. Αν αισθάνονται ότι δεν είσαι καλός μαζί τους, θα σε αποφεύγουν, θα νιώθουν αντίσταση απέναντί σου, θα σε μισούν μέσα τους και θα σε απορρίπτουν. Όση καλή θέληση κι αν έχεις απέναντί τους ή όπως κι αν τους βοηθήσεις, αν δεν μπορούν να το αντιληφθούν ξεκάθαρα, δεν πρόκειται να νιώσουν ότι είσαι φιλικός απέναντί τους ή ότι δεν τους βλάπτεις καθόλου. Δεν μπορούν να αναγνωρίσουν κατά πόσο οι άνθρωποι, τα γεγονότα και τα πράγματα είναι σωστά ή λανθασμένα, δίκαια ή άδικα, θετικά ή αρνητικά· δεν μπορούν να κρίνουν αυτά τα πράγματα. Κάνουν μόνο κάποιες υστερόβουλες σκέψεις. Όταν έχουν εκμεταλλευτεί κάποιον, νιώθουν χαρούμενοι· όταν δεν έχουν εκμεταλλευτεί κάποιον, νιώθουν ότι έχουν υποστεί μια απώλεια, ότι έχουν αδικηθεί και ότι τους περιγελούν οι άλλοι, και αποφασίζουν ότι την επόμενη φορά δεν πρόκειται να επιτρέψουν στους άλλους να τους εκμεταλλευτούν ή να τους επιτρέψουν να κάνουν επίδειξη ή να αποκτήσουν το πάνω χέρι ενώπιόν τους· δεν πρόκειται να δώσουν στους άλλους καμία ευκαιρία. Πείτε Μου, μόνο και μόνο το ότι έχουν αυτές τις υστερόβουλες σκέψεις στο μυαλό τους σημαίνει ότι έχουν επίπεδο; Η περίπτωσή τους είναι απλώς ελαφρώς καλύτερη από τους διανοητικά ανάπηρους, αλλά σε ό,τι αφορά τις ικανότητες, δεν έχουν καμία· δεν έχουν καμία από τις διάφορες ικανότητες χειρισμού διαφόρων υποθέσεων. Πολύ απλά, είναι ηλίθιοι και διανοητικά ανεπαρκείς. Τέτοιοι άνθρωποι δεν έχουν επίπεδο. Καταλάβατε; (Ναι.) Το μοναδικό πράγμα που έχουν αυτοί οι άνθρωποι σε σύγκριση με τους διανοητικά ανάπηρους ανθρώπους είναι αυτές οι υστερόβουλες σκέψεις· οι διανοητικά ανάπηροι άνθρωποι δεν έχουν ούτε αυτές. Όταν το ακούνε αυτό τέτοιοι άνθρωποι, δεν πείθονται· λένε: «Ισχυρίζεσαι ότι δεν έχω ικανότητα κρίσης; Βάλε μαζί μερικά δολάρια και χρυσάφι, για να δεις αν δεν μπορώ να τα αναγνωρίσω. Μπορώ να τα ξεχωρίσω! Ο χρυσός είναι κίτρινος, ενώ τα δολάρια είναι χαρτονομίσματα! Βάλε μαζί πλατίνα και ασήμι, για να δεις αν δεν μπορώ να κρίνω! Η πλατίνα και το ασήμι έχουν διαφορετικές αποχρώσεις του λευκού· μπορώ να το ξεχωρίσω αυτό!» Δεν είναι ανόητο αυτό; Είναι πολύ ανόητο. Μόνο αυτά τα πράγματα μπορούν να ξεχωρίσουν, κι ωστόσο θέλουν να κάνουν επίδειξη γι’ αυτό και να αποδείξουν ότι δεν είναι ανόητοι. Έχουν κάνει τόσα ανόητα πράγματα, τόσα πράγματα που δείχνουν έλλειψη επιπέδου· γιατί δεν μιλάνε γι’ αυτά και δεν προσπαθούν να τα κατανοήσουν; Ακριβώς επειδή δεν έχουν επίπεδο, επειδή το επίπεδό τους είναι τόσο χαμηλό και δεν μπορούν να αναγνωρίσουν ούτε να ξεχωρίσουν αυτά τα πράγματα, αναφέρουν ένα δυο πράγματα που δεν μπορούν να κάνουν οι διανοητικά ανάπηροι άνθρωποι, για να αποδείξουν ότι δεν είναι διανοητικά ανάπηροι, για να αποδείξουν ότι έχουν κάποια ευφυΐα και κάποιο επίπεδο. Δεν είναι ανόητο αυτό; Αυτό αποδεικνύει περαιτέρω την ανοησία τους. Ολοκληρώθηκε τώρα και η συναναστροφή μας πάνω στις εκδηλώσεις των ανθρώπων που δεν έχουν επίπεδο. Ποιο είναι το κύριο κριτήριο για το κατά πόσο έχει κάποιος ικανότητα κρίσης; Είναι το κατά πόσο έχει το σκεπτικό της κανονικής ανθρώπινης φύσης. Αν δεν έχεις το σκεπτικό της κανονικής ανθρώπινης φύσης, δεν θα μπορείς να κρίνεις τίποτα. Αν έχεις το σκεπτικό της κανονικής ανθρώπινης φύσης, οι κρίσεις σου μπορεί και πάλι να μην είναι εύστοχες, αλλά, αν μη τι άλλο, αυτό δείχνει ότι έχεις ικανότητα κρίσης και ότι διαθέτεις την ικανότητα σκέψης της κανονικής ανθρώπινης φύσης. Οι κρίσεις σου δεν είναι μια εικασία, μια πιθανολόγηση, ένα υποθετικό σενάριο ούτε είναι κάτι που συνάγεις. Αντιθέτως, είναι τα διαφορετικά συμπεράσματα και οι απόψεις στα οποία κατέληξες αφού έλαβες υπόψη όλες τις πτυχές ενός ζητήματος. Αυτό ονομάζεται ικανότητα κρίσης.